ANH HÙNG NGUYỄN VĂN TRỔI – LỜI THỀ BẤT TỬ TRÊN BẮN BẮN
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, hình ảnh anh Nguyễn Văn Trỗi – người công nhân thợ điện trẻ tuổi của Sài Gòn – đã trở thành biểu tượng kiên cường của thế hệ thanh niên Việt Nam sẵn sàng xả thân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tinh thần quật cường của anh trước họng súng kẻ thù không chỉ làm rung động triệu triệu trái tim nhân dân trong nước mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới bạn bè quốc tế.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sinh ra trong một gia đình nông dân giàu truyền thống yêu nước, từ nhỏ anh đã phải chứng kiến cảnh quê hương chịu nhiều đau thương dưới bom đạn chiến tranh. Năm 1956, anh rời quê nhà vào Sài Gòn mưu sinh, học nghề thợ điện và làm việc tại Nhà máy điện Chợ Quán. Chứng kiến sự tàn bạo của chính quyền tay sai và đế quốc Mỹ, anh sớm giác ngộ cách mạng và xung phong gia nhập lực lượng Biệt động Sài Gòn.
Tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sang Sài Gòn để thị sát chiến trường và lên kế hoạch tăng cường chiến tranh xâm lược, Đội Biệt động Sài Gòn giao nhiệm vụ cho Nguyễn Văn Trỗi gài mìn tại cầu Công Lý – tuyến đường huyết mạch mà phái đoàn Mỹ bắt buộc phải đi qua.
Đêm ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi anh cùng đồng đội đang tiến hành gài mìn dưới chân cầu Công Lý thì không may sự việc bị lộ. Nguyễn Văn Trỗi bị giặc bắt giữ. Kẻ thù đã dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man từ đòn roi, điện giam đến những lời dụ dỗ mua chuộc, hứa hẹn danh lợi nhằm bắt anh khai ra tổ chức biệt động. Thế nhưng, người thanh niên 24 tuổi ấy vẫn một lòng kiên trung, dũng cảm nhận hết mọi trách nhiệm về mình để bảo vệ an toàn cho đồng đội và cơ sở cách mạng.
Không thể khuất phục được anh, chính quyền Sài Gòn đã đưa Nguyễn Văn Trỗi ra tòa án quân sự và tuyên án tử hình. Tin tức về án phạt đối với anh đã dấy lên làn sóng phẫn nộ toàn cầu. Tại Venezuela, một tổ chức du kích du kích đã bắt giữ một sĩ quan Mỹ để đổi lấy tự do cho Nguyễn Văn Trỗi. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã tráo trở, lén lút đưa anh ra thi hành án tại khám chí Hòa.
Sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại pháp trường trong nhà giam Chí Hòa, khi đối mặt với đội súng hành quyết, Nguyễn Văn Trỗi đã kiên quyết từ chối bịt mắt. Anh dõng dạc nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này, mảnh đất thân yêu của tôi!"
Khi kẻ thù chuẩn bị nổ súng, anh đã cất cao tiếng hô vang dội cả pháp trường, làm rung chuyển lòng người: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Nguyễn Văn Trỗi ngã xuống khi tuổi đời mới vừa tròn 24, trước đó không lâu anh mới lập gia đình. Sự hy sinh lẫm liệt của anh đã trở thành ngọn đuốc rực sáng, thôi thúc hàng vạn thanh niên miền Bắc và miền Nam hăng hái lên đường ra tiền tuyến.
Năm 1964, anh Nguyễn Văn Trỗi được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Thành銅 hạng Nhất. Tên tuổi của anh mãi mãi gắn liền với câu nói bất tử và tinh thần quật cường của dân tộc Việt Nam.
