Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi - MN Đào Viên
Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi
Nguyễn Văn Trỗi (1940–1964) là biểu tượng bất khuất của thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ. Câu chuyện về anh không chỉ là một chiến công quân sự mà còn là bản anh hùng ca về lòng yêu nước và ý chí can trường trước họng súng kẻ thù.
Xuất thân: Sinh ra trong một gia đình nghèo tại Quảng Nam, mồ côi mẹ sớm và sớm giác ngộ cách mạng. Anh vào Sài Gòn làm thợ điện và gia nhập lực lượng biệt động nội thành.
Sự kiện cầu Công Lý: Tháng 5/1964, chỉ 19 ngày sau đám cưới với chị Phan Thị Quyên, anh nhận nhiệm vụ đặt mìn tại cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) để ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara.
Bị bắt: Do bị lộ, anh bị bắt vào đêm 9/5/1964. Dù chịu mọi hình tra tấn dã man trong nhà lao Chí Hòa, anh vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo đồng đội.
Từ chối bịt mắt: Anh yêu cầu không bịt mắt để được nhìn thấy mảnh đất quê hương lần cuối.
Lời tuyên bố đanh thép: Trước họng súng kẻ thù, anh hô vang những lời đã đi vào lịch sử:
"Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chí Minh muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
Tinh thần quốc tế: Sự hy sinh của anh đã lay động thế giới. Tại Venezuela, du kích nước này từng bắt sống một đại tá Mỹ để đòi đổi lấy tự do cho anh, nhưng chính quyền Sài Gòn đã lật lọng và thi hành án tử hình sớm hơn dự kiến.
Biểu tượng: Hình ảnh anh Trỗi hiên ngang tại pháp trường trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, tiêu biểu là bài thơ Hãy nhớ lấy lời tôi của Tố Hữu.
Vinh danh: Anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên anh được đặt cho nhiều con đường, trường học và cây cầu trên khắp cả nước để tri ân người chiến sĩ biệt động trung kiên.
