ANH HÙNG NGUYỄN VĂN TRỖI: NGƯỜI THỢ ĐIỆN BẤT KHUẤT VÀ BIỂU TƯỢNG SỐNG CHẾT CHO TỔ QUỐC

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tinh thần đấu tranh không chỉ sục sôi trên các chiến trường khói lửa mà còn âm ỉ và bùng cháy ngay trong lòng đô thị miền Nam bị chiếm đóng. Giữa sào huyệt của kẻ thù, người thợ điện trẻ tuổi Nguyễn Văn Trỗi đã thực hiện một trận đánh táo bạo, và chính khí phách hiên ngang của anh trước họng súng quân thù tại pháp trường đã trở thành biểu tượng bất tử cho ý chí kiên cường, không chịu khuất phục của dân tộc Việt Nam.Người thanh niên Quảng Nam và ngọn lửa cách mạng giữa lòng Sài GònNguyễn Văn Trỗi sinh ngày 01/2/1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng. Sau khi hiệp định Giơ-ne-vơ được ký kết, anh vào Sài Gòn sinh sống và làm thợ điện tại Nhà máy điện Chợ Quán.Chứng kiến cảnh ách áp bức, bóc lột và những cuộc càn quét đẫm máu của chính quyền tay sai, anh đã sớm giác ngộ và tham gia vào tổ chức Biệt động Sài Gòn, thuộc Đại đội quyết tử cánh Tây Nam. Với tư chất thông minh, mưu trí và thông thạo các đường dây điện nội đô, anh được giao nhiệm vụ trinh sát và chuẩn bị các trận đánh hiểm hóc vào cơ quan đầu não của địch.Kế hoạch táo bạo tại cầu Công LýVào tháng 5/1964, phái đoàn quân sự cao cấp do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn để vạch mưu đồ mở rộng chiến tranh xâm lược Việt Nam. Nhận được thông tin phái đoàn Mỹ sẽ đi từ sân bay Tân Sơn Nhất qua cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) để vào trung tâm thành phố, Nguyễn Văn Trỗi đã chủ động xin nhận nhiệm vụ ám sát McNamara.Anh cùng đồng đội lên kế hoạch gài một quả mìn lớn nặng gần 10kg dưới chân cầu Công Lý và nối dây kíp nổ về một góc khuất gần đó. Công việc chuẩn bị đang tiến hành vào đêm ngày 09/5/1964 thì không may bị bại lộ, anh bị cảnh sát chính quyền Sài Gòn bắt giữ ngay tại trận địa khi quả mìn chưa kịp kích nổ.Khí phách hiên ngang nơi pháp trườngSau khi bị bắt, kẻ thù đã dùng mọi cực hình tra tấn dã man từ giật điện, đóng đinh vào tay cho đến dụ dỗ tiền tài, địa vị nhằm bắt anh khai ra tổ chức biệt động ngầm. Tuy nhiên, trước đòn roi của giặc, người thợ điện 24 tuổi vẫn giữ vững khí tiết, nhận hết trách nhiệm về mình và không khai nửa lời để bảo vệ an toàn cho đồng đội.Biết không thể khuất phục được anh, chính quyền Sài Gòn đã quyết định đưa anh ra xử tử hình. Vào lúc 09 giờ 45 phút ngày 15/10/1964, tại khám chí hòa Sài Gòn, loạt súng định mệnh đã vang lên.Những phút cuối cùng tại pháp trường của Nguyễn Văn Trỗi đã chấn động truyền thông quốc tế:

• Từ chối bịt mắt: Khi lính hành hình tiến đến bịt mắt, anh gạt ra và nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất thân yêu của tôi!".

Sự hy sinh bất khuất của anh đã lay động hàng triệu trái tim yêu nước trên thế giới. Tại Venezuela, một tổ chức du kích cánh tả thậm chí đã bắt cóc một trung tá không quân Mỹ để đòi đổi mạng cho Nguyễn Văn Trỗi, cho thấy tầm ảnh hưởng quốc tế to lớn từ tinh thần quả cảm của anh.Sống mãi trong lòng dân tộc và thơ caNguyễn Văn Trỗi ngã xuống khi tuổi đời mới 24 và vừa lập gia đình được vẻn vẹn vài tháng. Sự hy sinh của anh đã viết nên một bài ca tuyệt đẹp về lý tưởng sống của tuổi trẻ thời đại bấy giờ: "Có những phút làm nên lịch sử / Có cái chết hóa thành bất tử".

• Vinh danh: Ngay sau khi hy sinh, anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Thành đồng hạng Nhất.

Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi đã ra đi, nhưng câu nói cuối cùng và nụ cười hiên ngang của anh nơi pháp trường vẫn luôn là ngọn lửa rực cháy, nhắc nhở thế hệ thanh niên hôm nay về cái giá của hòa bình và tinh thần tự hào dân tộc độc lập.