ANH HÙNG NGUYỄN VĂN TRỖI VÀ 9 PHÚT BẤT TỬ NƠI PHÁP TRƯỜNG CHÍ HÒA
Trong lịch sử đấu tranh chống Mỹ cứu nước, hình ảnh người thanh niên công nhân Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) hiên ngang giật phắt chiếc băng đen che mắt, rực lửa căm thù nhìn thẳng vào họng súng kẻ thù trước giờ hành quyết đã trở thành biểu tượng bất tử cho chí khí quật cường của tuổi trẻ Sài Gòn và nhân dân Việt Nam. 9 phút cuối cùng của anh tại pháp trường Cáp Sài Gòn (Khám Chí Hòa) đã đi vào lịch sử, làm lay động hàng triệu trái tim yêu tự do trên toàn thế giới.
ANH HÙNG NGUYỄN VĂN TRỖI VÀ 9 PHÚT BẤT TỬ NƠI PHÁP TRƯỜNG CHÍ HÒA
Trong lịch sử đấu tranh chống Mỹ cứu nước, hình ảnh người thanh niên công nhân Nguyễn Văn Trỗi (1940 – 1964) hiên ngang giật phắt chiếc băng đen che mắt, rực lửa căm thù nhìn thẳng vào họng súng kẻ thù trước giờ hành quyết đã trở thành biểu tượng bất tử cho chí khí quật cường của tuổi trẻ Sài Gòn và nhân dân Việt Nam. 9 phút cuối cùng của anh tại pháp trường Cáp Sài Gòn (Khám Chí Hòa) đã đi vào lịch sử, làm lay động hàng triệu trái tim yêu tự do trên toàn thế giới.
1. Chàng thợ điện xứ Quảng và ngọn lửa yêu nước giữa lòng Sài Gòn
Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo giàu truyền thống cách mạng tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Mới 14 tuổi, sau khi người mẹ qua đời, anh lặn lội vào Sài Gòn kiếm sống, vừa làm thợ may, vừa tự học đêm để trở thành thợ điện tại Nhà máy điện Cột Cờ.
Sống giữa trung tâm đô thị Sài Gòn chìm trong sự kiểm soát gắt gao của quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn, chứng kiến cảnh đồng bào bị đàn áp dã man, Nguyễn Văn Trỗi sớm giác ngộ cách mạng. Anh xin gia nhập Đội Biệt động Sài Gòn (thuộc Quân khu Sài Gòn - Gia Định) với quyết tâm dùng tay nghề và sự hiểu biết của một người thợ điện để giáng những đòn hiểm hóc vào sào huyệt kẻ thù.
2. Kế hoạch gài mìn cầu Công Lý nhắm vào Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ
Tháng 5 năm 1964, phái đoàn quân sự cao cấp do Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara dẫn đầu sang Sài Gòn để thực hiện cuộc kiểm tra phong trào chiến tranh. Đây là cơ hội lớn để lực lượng Biệt động Sài Gòn giáng một đòn bất ngờ vào giới chóp bu xâm lược.
Nhận nhiệm vụ từ tổ chức, Nguyễn Văn Trỗi xung phong trực tiếp đảm nhận trận đánh táo bạo này. Anh cùng đồng đội tiến hành khảo sát, chuẩn bị gài một quả mìn lớn nặng 8kg dưới chân cầu Công Lý (nay là cầu Nguyễn Văn Trỗi) – con đường duy nhất mà đoàn xe của McNamara bắt buộc phải đi qua từ sân bay Tân Sơn Nhất vào trung tâm thành phố.
Tuy nhiên, rạng sáng ngày 9 tháng 5 năm 1964, khi công việc chuẩn bị sắp hoàn tất, kế hoạch không may bị lộ do có sự phản bội. Nguyễn Văn Trỗi bị địch bắt giữ ngay tại chân cầu.
Trong suốt hơn 5 tháng bị giam cầm tại các nhà giam khét tiếng, thực dân Mỹ và chính quyền tay sai đã dùng đủ mọi hình thức tra tấn dã man nhất: từ kẹp điện, dội nước xà phòng vào ruột đến đánh đập tàn phế da thịt. Thế nhưng, người chiến sĩ biệt động 24 tuổi kiên quyết không khai báo nửa lời, một lòng bảo vệ an toàn cho tổ chức và đồng đội.
3. Chín phút hùng anh trước họng súng và lời thề bất tử
Không khuất phục được anh, Tòa án quân sự đặc biệt của chính quyền Sài Gòn đã kết án tử hình Nguyễn Văn Trỗi nhằm đe dọa phong trào đấu tranh của quần chúng nhân dân.
Sự kiện Nguyễn Văn Trỗi bị kết án tử hình đã tạo nên một làn sóng căm phẫn dữ dội trên toàn thế giới. Tại Venezuela, lực lượng du kích phong trào FALN đã bắt sống một Trung tá Không quân Mỹ (Michael Smolen) để đòi đổi lấy tự do cho Nguyễn Văn Trỗi. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ và Sài Gòn đã lật lọng, lén lút đưa Nguyễn Văn Trỗi ra hành quyết khi vừa thả viên sĩ quan Mỹ.
Rạng sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, tại sân sau nhà giam Chí Hòa, kẻ thù dẫn giải Nguyễn Văn Trỗi ra pháp trường.
Khi tên linh mục bước tới định rửa tội, anh thẳng thắn từ chối: — "Tôi không có tội! Chính người Mỹ mới là kẻ có tội!"
Khi đội bắn bước tới định dùng chiếc băng đen che mắt, Nguyễn Văn Trỗi dũng cảm giật phắt chiếc băng ra và dõng dạc tuyên bố: — "Không! Phải để tôi nhìn mảnh đất này, nhìn bầu trời này! Tôi không có tội gì mà phải che mắt!"
Đứng trước 10 họng súng của đội hành quyết, người thanh niên 24 tuổi ngẩng cao đầu, mắt rực lửa căm thù nhìn thẳng vào kẻ thù. Khi tiếng súng đầu tiên vang lên, anh dùng hết sức lực hô lớn những lời thề cuối cùng đi vào lịch sử: — "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Hồ Chủ tịch muôn năm! Việt Nam muôn năm!"
4. Tượng đài bất tử và sức lan tỏa toàn cầu
Nguyễn Văn Trỗi trút hơi thở cuối cùng khi tuổi đời mới tròn 24, vừa lập gia đình với người vợ trẻ Phan Thị Quyên được vỏn vẹn vài tuần.
Sự hy sinh hiên ngang của anh đã bùng nổ thành một làn sóng căm thù đế quốc Mỹ sục sôi trên khắp cả nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xúc động ghi trên tấm ảnh của anh: "Vì Tổ quốc, vì nhân dân, liệt sĩ Nguyễn Văn Trỗi đã dũng cảm đấu tranh chống đế quốc Mỹ đến hơi thở cuối cùng. Chí khí lẫm liệt của Anh hùng Trỗi là một tấm gương sáng cho thanh niên ta, cho nhân dân ta yêu nước noi theo!"
Năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi vinh dự được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Thành công hạng Nhất.
Tác phẩm "Sống như Anh" do nhà văn Trần Đình Vân ghi lại theo lời kể của chị Phan Thị Quyên đã trở thành cuốn sách gối đầu giường của hàng triệu thanh niên Việt Nam trong những năm tháng xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.
Tên của Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi được trân trọng đặt cho cầu, tuyến đường lớn, công viên và trường học tại Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Quảng Nam... Không những thế, tại thủ đô Havana (Cuba), một con đường lớn và một ngôi trường trung học cũng vinh dự mang tên anh như một biểu tượng thiêng liêng của tình đoàn kết quốc tế.
Chí khí lẫm liệt và 9 phút bất tử nơi pháp trường Chí Hòa của Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi sẽ mãi là bài học vô giá về bản lĩnh, lòng kiên trung và lý sống cao đẹp cho tuổi trẻ Việt Nam qua mọi thế hệ.
