Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi và 9 phút lẫm liệt chấn động thế giới
Thực hiện nhiệm vụ ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ McNamara không thành, Nguyễn Văn Trỗi bị kết án tử hình. Tại pháp trường, anh hiên ngang giật phăng băng đen bịt mắt và để lại những lời tuyên thệ bất hủ.
Nguyễn Văn Trỗi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1940 tại làng Thanh Quýt, xã Điện Thắng (nay là phường Điện Thắng Trung, thị xã Điện Bàn), tỉnh Quảng Nam. Sống trong lòng địch tại Sài Gòn, anh làm nghề thợ điện và bí mật gia nhập tổ chức Biệt động thành, trực thuộc Đại đội Quyết tử 65.
Đầu tháng 5 năm 1964, nhận được tin Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara sẽ đến Sài Gòn thị sát tình hình, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội xung phong nhận nhiệm vụ cài mìn nổ chậm tại cầu Công Lý (trên trục đường từ sân bay Tân Sơn Nhất về trung tâm thành phố) để ám sát McNamara. Tuy nhiên, ngày 9 tháng 5 năm 1964, cơ sở bị lộ, Nguyễn Văn Trỗi sa vào tay giặc khi nhiệm vụ còn đang dang dở.
Trong ngục tù, dù chịu vô số đòn tra tấn tàn khốc, anh kiên quyết không khai báo bất cứ thông tin nào để bảo vệ cơ sở cách mạng. Bất lực trước ý chí sắt đá của anh, chính quyền Sài Gòn và Mỹ đã kết án tử hình người thợ điện 24 tuổi.
Vào đúng 9 giờ 45 phút sáng ngày 15 tháng 10 năm 1964, Nguyễn Văn Trỗi bị đưa ra xử bắn tại sân sau nhà giam Chí Hòa. Tại đây, trước ống kính của hàng chục ký giả quốc tế, anh đã làm nên 9 phút lẫm liệt đi vào lịch sử. Khi một linh mục đến rửa tội và khuyên anh sám hối, anh khẳng khái đáp: "Tôi không có tội! Kẻ có tội chính là bọn xâm lược Mỹ và lũ tay sai của chúng!".
Khi kẻ thù định bịt mắt anh bằng một mảnh băng đen, anh giật phăng ra và dõng dạc nói: "Không, phải để tôi nhìn mảnh đất này lần cuối". Giây phút súng sắp nổ, người chiến sĩ biệt động đã dồn hết sức lực, hiên ngang hô vang những lời tuyên thệ cuối cùng: "Hãy nhớ lấy lời tôi! Đả đảo đế quốc Mỹ! Đả đảo Nguyễn Khánh! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm! Hồ Chí Minh muôn năm!"
Sự hy sinh lẫm liệt và phong thái ung dung của Nguyễn Văn Trỗi đã làm kinh ngạc giới báo chí phương Tây. Hình ảnh anh đứng hiên ngang trước họng súng kẻ thù đã nhanh chóng lan truyền khắp toàn cầu, thổi bùng lên một làn sóng phản chiến mạnh mẽ chưa từng có, và trở thành một trong những biểu tượng chói ngời nhất của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.
