Anh hùng Nguyễn Văn Trỗi và câu nói bất hủ trước giờ phút hy sinh: "Hãy nhớ lấy tên tôi!".

Lịch sử phong trào đấu tranh cách mạng đô thị miền Nam có những biểu tượng sáng ngời về lòng can đảm, và cái tên Nguyễn Văn Trỗi mãi mãi khắc sâu trong tâm khảm mỗi người dân Việt Nam. Nhớ về anh là nhớ về hình ảnh một người thợ điện bình dị nhưng mang trong mình trái tim sục sôi lòng yêu nước, cùng câu nói bất hủ đã trở thành hiệu triệu của thời đại: "Hãy nhớ lấy tên tôi!".

Người Thợ Điện Đất Quảng Và Tình Yêu Sài Gòn Thiết Tha

Nguyễn Văn Trỗi sinh ra trong một gia đình nghèo tại xã Điện Thắng, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam. Sớm phải rời quê hương vào Sài Gòn mưu sinh, anh làm nghề thợ điện cho Nhà máy đèn Chợ Quán. Giữa chốn đô thành hoa lệ nhưng ngột ngạt dưới ách kìm kẹp của Mỹ - ngụy, lòng yêu nước của chàng thanh niên trẻ càng được tôi luyện qua từng ngày bám trụ với tầng lớp lao động nghèo khổ.

Sài Gòn những năm đầu thập niên 1960 sục sôi phong trào đấu tranh của học sinh, sinh viên, công nhân và các tầng lớp nhân dân. Sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng, Nguyễn Văn Trỗi tham gia lực lượng biệt động thành Sài Gòn. Với tác phong nhanh nhẹn, tận tụy và sự dũng cảm bẩm hiểm, anh luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, từ rải truyền đơn, chuyển tài liệu đến tham gia các trận đánh trực diện vào sào huyệt của kẻ thù.

Nhiệm Vụ Lịch Sử Và Phút Giây Sa Vào Tay Giặc

Đầu năm 1964, trước âm mưu leo thang chiến tranh của đế quốc Mỹ, phong trào cách mạng đặt ra yêu cầu cấp bách phải giáng những đòn chí mạng vào đầu não kẻ thù. Nhận nhiệm vụ vô cùng hiểm nguy là tiêu hủy chiếc cầu Công Lý – nơi đoàn xe chở Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Robert McNamara và phái đoàn cao cấp chuẩn bị đi qua, Nguyễn Văn Trỗi cùng đồng đội đã chuẩn bị tỉ mỉ với tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.

Tuy nhiên, do lực lượng địch quá đông, lại có hệ thống mật vụ an ninh dày đặc bao vây, công tác mai phục bị bất ngờ lộ diện. Trong khoảnh khắc ngàn cân treo sợi tóc, để bảo toàn lực lượng và đồng đội, Nguyễn Văn Trỗi dũng cảm thu hút hỏa lực và trực tiếp chiến đấu đối đầu với chúng cho đến khi bị thương nặng và sa vào tay giặc.

Nhà Giام Khám Chí Hòa Và Bản Lĩnh Thép Của Người Cộng Sản

Kẻ thù tưởng rằng với ngọn roi tra tấn dã man cùng những thủ đoạn nhục hình tột độ tại khám Chí Hòa, chúng sẽ khuất phục được ý chí của người thợ điện trẻ tuổi. Chúng dùng đủ mọi cực hình, từ tra điện, đánh đập dã man đến dụ dỗ bằng tiền tài, danh vọng.

Nhưng trước mắt bọn đao phủ tay sai, Nguyễn Văn Trỗi hiện lên như một bức tường đồng vách sắt. Anh không hề khai nửa lời về tổ chức, biến nhà giam của địch thành chiến địa đấu tranh. Sự hiên ngang, bất khuất của anh khiến kẻ thù phải khiếp sợ, hoang mang tột độ. Không thể khuất phục, chúng vội vã mở phiên tòa quân sự đặc biệt kết án tử hình anh nhằm hòng răn đe phong trào cách mạng đang dâng cao.

"Hãy Nhớ Lấy Tên Tôi!" - Tiếng Vọng Ngàn Đời

Trưa ngày 15 tháng 8 năm 1964, tại sân nhà lao Chí Hòa, trước cỗ máy tử hình được dựng lên vội vã, Nguyễn Văn Trỗi đối mặt với cái chết với một tư thế hiên ngang đến kỳ lạ.

Khi tên linh mục người Mỹ và đám cai ngục đến hỏi anh có muốn trăn trối điều gì không, anh đã khảng khái từ chối và cất cao giọng nói sảng khoái, đanh thép giáng thẳng vào mặt kẻ thù:

"Không! Tôi không có tội gì cả. Chỉ có đế quốc Mỹ chúng mày mới là kẻ có tội xâm lược nước ta!"

Đám cai ngục cuống cuồng định bịt mắt anh lại, nhưng Nguyễn Văn Trỗi giật phăng mảnh vải đen ra, ngẩng cao đầu nhìn thẳng vào hàng súng của kẻ thù. Giữa giây phút thiêng liêng trước khi những loạt đạn thù trút xuống, anh hô vang khẩu hiệu quyết tử cho Tổ quốc:

"Việt Nam muôn năm!" "Hồ Chủ tịch muôn năm!" "Hồ Chủ tịch muôn năm!"

Và câu nói cuối cùng của anh trước vạch trút hơi thở cuối cùng vang lên như một lời nguyền lịch sử, một tiếng sét giáng vào đầu kẻ thù:"Hãy nhớ lấy tên tôi!"

Biểu Tượng Của Khát Vọng Tự Do

Nguyễn Văn Trỗi ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn hai mươi mươi lăm, để lại người vợ trẻ Phan Thị Quyên và mối tình son sắt chưa trọn vẹn. Nhưng cái chết của anh đã hóa thành ngọn đuốc thiêng liêng, thắp bùng lên ngọn lửa căm thù giặc và ý chí chiến đấu trong hàng triệu trái tim thanh niên Việt Nam lúc bấy giờ.

Tên tuổi của anh đã trở thành biểu tượng toàn cầu. Tại thủ đô La Habana của đất nước Cuba anh em, khẩu hiệu "Hãy nhớ lấy tên tôi!" (¡Recuérden mi nombre!) trở thành câu nói cửa miệng của hàng vạn thanh niên, và tên của anh được đặt cho nhiều trường học, đường phố.

Hơn sáu thập kỷ trôi qua, tiếng hô hiên ngang của người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi vẫn âm vang qua năm tháng, nhắc nhở thế hệ mai sau về lòng kiêu hãnh dân tộc và giá trị bất diệt của hai tiếng "Tự do".