ANH HÙNG NGUYỄN VIỆT KHÁI – NGƯỜI DU KÍCH KIÊN CƯỜNG TRÊN VÙNG ĐẤT CÀ MAU
Sinh ra và lớn lên trên vùng đất Cà Mau giàu truyền thống cách mạng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Việt Khái đã sớm lựa chọn con đường đấu tranh vì độc lập, tự do của quê hương. Cuộc đời tuy ngắn ngủi nhưng những chiến công của ông đã trở thành dấu ấn đáng nhớ trong lịch sử kháng chiến, tiêu biểu cho lòng dũng cảm, tinh thần mưu trí và ý chí chiến đấu kiên cường của người chiến sĩ du kích miền Nam.
Nguyễn Việt Khái tên thật là Nguyễn Văn Huôi, sinh năm 1940 tại xã Tân Hưng Tây, huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau. Năm 1954, khi mới 14 tuổi, ông đã tham gia hoạt động bí mật, làm nhiệm vụ liên lạc cho cán bộ Việt Minh tại địa phương, sau đó chuyển sang công tác thanh niên.
Trưởng thành trong phong trào cách mạng, năm 1961, ông gia nhập đội du kích, đảm nhiệm cương vị Ấp đội trưởng và lấy tên Nguyễn Việt Khái, bí danh Ba Khái. Đến năm 1962, ông là Bí thư chi bộ xã, được giao chỉ huy lực lượng du kích địa phương, trực tiếp tổ chức chiến đấu chống các cuộc càn quét của quân đội Việt Nam Cộng hòa thuộc Chi khu Bình Hưng.
Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt, Nguyễn Việt Khái nổi bật bởi sự bình tĩnh, linh hoạt và khả năng tận dụng địa hình để tổ chức chiến đấu. Theo tư liệu được ghi nhận, trong trận đánh ngày 8 tháng 12 năm 1962, ông đã sử dụng súng carbine bắn tám phát đạn, làm rơi bốn máy bay trực thăng của đối phương, trong đó có hai chiếc rơi tại chỗ. Chiến công đặc biệt ấy thể hiện tinh thần chiến đấu quả cảm, sự chính xác trong sử dụng vũ khí và quyết tâm chống trả trước lực lượng có ưu thế về phương tiện chiến tranh.
Không chỉ gắn với chiến công trên, ông còn trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích cơ động, tránh các đợt bao vây, tìm thời cơ phản kích, góp phần duy trì hoạt động của phong trào cách mạng tại địa phương. Tháng 10 năm 1963, khi đang đảm nhiệm cương vị Trung đội phó Trung đội 3, Đại đội Quyết Thắng, Tiểu đoàn U Minh 2, ông hy sinh trong trận đánh đồn Vàm Cái Tàu.
Ngày 5 tháng 5 năm 1965, Nguyễn Việt Khái được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi ông tiếp tục được ghi nhớ qua việc đặt tên một đơn vị hành chính cấp xã tại tỉnh Cà Mau. Từ người thanh niên làm công tác liên lạc đến người chỉ huy du kích dũng cảm trên chiến trường, Nguyễn Việt Khái đã để lại tấm gương sáng về lòng yêu nước, tinh thần kiên trung và sự hy sinh vì quê hương. Cuộc đời ông nhắc nhở các thế hệ hôm nay trân trọng giá trị của hòa bình, biết ơn những người đã cống hiến tuổi trẻ và xương máu cho độc lập, tự do của dân tộc.
