ANH HÙNG NGUYỄN VIẾT SINH

Anh hùng Nguyễn Viết Sinh sinh năm 1940 tại xã Nam Yên (nay là xã Xuân Hòa, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An). Năm 1961, nghe có đoàn cán bộ về xã tuyển quân vào một đơn vị đặc biệt, ông đã lập tức đăng ký tòng quân.

Nhớ lại kỉ niệm đó, ông cười: "Lúc đó tôi chẳng hề biết đơn vị đặc biệt là gì, chỉ nghĩ đến việc được làm anh bộ đội Cụ Hồ, mặc áo lính, tay khoác súng là đã thích. Đến lúc tuyên thệ, nghe cán bộ phổ biến là: phải cơm nắm, mang vác nặng, leo đèo lội suối, không được viết thư và báo tin cho gia đình, tôi mới lờ mờ nhận thức được nhiệm vụ mà tôi sắp nhận không đơn thuần chút nào".

Cùng được chọn vào đơn vị đặc biệt với ông Sinh năm đó còn 600 thanh niên người Nghệ An - Hà Tĩnh. Tiêu chí lựa chọn bắt buộc phải là thanh niên nghèo miền Trung đã quen với công việc nặng nhọc để có thể chịu đựng được những năm tháng khắc nghiệt gùi hàng trên đỉnh Trường Sơn.

Ngày lên đường, mỗi người được phát cho một nắm cơm nắm rồi ngồi trong thùng xe kín, tiến về Trường Sơn. Suốt quãng đường từ Nghệ An vào Lệ Thủy (Quảng Bình), ngoài lần nghỉ chân ăn cơm trên Đèo Ngang, tất cả được lệnh giữ yên lặng tuyệt đối để đảm bảo bí mật. Đại tá Nguyễn Viết Sinh nhớ lại: "Chúng tôi được phân vào Tiểu đoàn 301, được chia thành 3 đại đội: Đại đội 2, Đại đội 3 và Đại đội 4 đóng quân ở khu vực Làng Ho, miền Tây Quảng Bình, với nhiệm vụ gùi thồ hàng tiếp tế cho bờ Nam Bến Hải trở vào trong. Là "binh chủng gùi thồ", chúng tôi chỉ được đi vác hàng hóa, chứ không được mang vũ khí".

Đại đội 3 của Nguyễn Viết Sinh khi đó đóng quân ở phía Nam đèo 800 (gần thượng nguồn sông Bến Hải), có nhiệm vụ vượt đèo 800 sang đỉnh 1001 nhận hàng của Đại đội 2 rồi gùi về chuyển cho Đại đội 4 mang qua giới tuyến quân sự. Ông Sinh kể rằng, mỗi ngày, các chiến sĩ trong đại đội phải dậy từ lúc 5h sáng, cơm đùm cơm nắm vượt qua hai con đèo vừa dài vừa dốc đến điểm hẹn: "Đỉnh 1001 là một trong những đỉnh núi cao nhất trong khu vực Quảng Bình. Bất kể mùa đông hay mùa hè, dù dưới thung lũng trời nắng đến cháy da cháy thịt, thì trên đỉnh đèo này vẫn chỉ có mưa và mây mù. Anh em chúng tôi đi từ mờ sáng mà đến tận quá trưa mới đến điểm tập kết hàng. Nắm cơm mang theo không bị ướt vì nước mưa thì cũng sũng mồ hôi. Nhiều người kiệt sức, chỉ trệu trạo được vài miếng lấy lệ".

Liên tục suốt 5 năm trời, ngày này qua ngày khác, các chiến sĩ trong tiểu đoàn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, vận chuyển được hàng trăm nghìn tấn lương thực, hàng hoá vào chi viện cho miền Nam. Trung bình, mỗi chuyến đi gùi hàng, một người lính sức khỏe tốt chỉ gùi được 30 - 35kg, nhưng Nguyễn Viết Sinh có thể gùi được 45 - 50kg. Có thời điểm sức khỏe tốt nhất, ông có thể gùi tới 75kg trong mỗi chuyến đi - điều tưởng như không thể với một người dáng vóc bình thường như ông hồi đó.

Nhưng Nguyễn Viết Sinh nói rằng, đó là điều hết sức bình thường đối với một thế hệ như ông: "Việc gùi hàng khi đó vô cùng vất vả, có khi còn phải bám vào dây cáp đi men theo vách núi. Nhiều khi sơ ý, chân người này còn giẫm lên đầu người kia. Nhưng chúng tôi đã thực hiện nhiệm vụ với một tinh thần vừa thanh thản vừa quyết liệt. Những lúc gùi hàng, anh em trong đơn vị chỉ nghĩ đến một khẩu hiệu: "Mỗi kilôgam hàng là một đồng bào miền Nam đỡ đổ máu, mỗi viên đạn là một kẻ thù. Để thêm phần quyết tâm, chúng tôi còn dùng than củi viết khẩu hiệu đó lên áo, lên mũ. Nhưng chỉ sau một ngày làm việc, nó lại mờ đi vì mồ hôi, chúng tôi lại cặm cụi viết khẩu hiệu mới".

Những năm làm nhiệm vụ gùi thồ, mỗi ngày phải leo 40km đường núi trong tình trạng mang vác nặng, nhưng Nguyễn Viết Sinh chưa bao giờ nghỉ lấy một ngày, bất kể nắng hay mưa. Ông bảo: "Dù có ốm tôi cũng không dám nghỉ. Nghĩ đồng đội làm việc vất vả, lại phải gánh thêm cả phần mình, tôi chẳng đành lòng".

Hai điều ân hận nhất của người anh hùng

Với những thành tích trong việc gùi thồ hàng ở Trường Sơn, ông nhanh chóng trở thành kiện tướng gùi hàng ở chiến trường Trường Sơn ngày ấy. Chỉ tính sơ qua thì trong những năm đó, ông đã đi bộ được một quãng đường tương đương một vòng trái đất.

Kiện tướng gùi hàng, Tiểu đội trưởng - Trung sĩ Nguyễn Viết Sinh đã vinh dự trở thành một trong 3 người lính Trường Sơn được Bác Hồ ký quyết định công nhận danh hiệu Anh hùng LLVTND vào ngày 1-1-1967. Đó cũng là những người đầu tiên được phong anh hùng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.