ANH HÙNG NGUYỄN VIẾT XUÂN – “HÃY NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, trên tuyến đường Trường Sơn và những địa bàn chiến lược của miền Trung, nhiều người lính đã chiến đấu trong điều kiện vô cùng gian khổ để bảo vệ những tuyến giao thông huyết mạch, giữ vững mạch chi viện cho chiến trường miền Nam. Trong số đó, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân là một biểu tượng tiêu biểu của lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí kiên cường. Tên tuổi của ông gắn liền với trận chiến đấu phòng không ngày 18/11/1964 tại Cha Lo – Mụ Giạ, trên tuyến đường 12, thuộc chiến trường Quảng Bình.

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1933 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Sinh ra trong cảnh đất nước còn chìm trong chiến tranh, ông sớm tham gia cách mạng và nhập ngũ khi còn trẻ. Trải qua nhiều năm chiến đấu, Nguyễn Viết Xuân trưởng thành từ một người lính trở thành cán bộ chính trị trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Ở mỗi cương vị, ông luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, gần gũi với đồng đội và có ý chí vượt qua khó khăn.

Năm 1964, cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn mới. Sau khi Mỹ mở rộng hoạt động đánh phá miền Bắc, các tuyến giao thông ở khu vực Quảng Bình trở thành mục tiêu quan trọng của không quân Mỹ. Tuyến đường 12 qua Cha Lo – Mụ Giạ có ý nghĩa đặc biệt bởi đây là một trong những tuyến vận tải chiến lược nối miền Bắc với chiến trường Trung và Hạ Lào. Vì vậy, việc bảo vệ tuyến đường này có ý nghĩa trực tiếp đối với nhiệm vụ bảo đảm giao thông và chi viện cho chiến trường.

Để đối phó với hoạt động đánh phá của không quân Mỹ, Bộ Tư lệnh Quân khu 4 điều động các đơn vị pháo phòng không bảo vệ những trọng điểm giao thông phía tây Quảng Bình. Đại đội 3, Tiểu đoàn pháo phòng không 14, Sư đoàn 325 được giao nhiệm vụ độc lập chiến đấu bảo vệ khu vực Cha Lo trên tuyến đường 12. Đơn vị có sáu khẩu pháo phòng không 37mm. Đại đội trưởng là Lê Hữu Mai, còn Nguyễn Viết Xuân giữ cương vị Chính trị viên. Trước khi bước vào chiến đấu, đơn vị tổ chức trinh sát, nghiên cứu tình hình và chuẩn bị phương án tác chiến.

Ngày 18/11/1964, trận chiến đấu diễn ra quyết liệt. Không quân Mỹ tổ chức đánh phá khu vực Cha Lo – Mụ Giạ nhằm ngăn chặn hoạt động vận tải trên tuyến đường 12. Trong điều kiện chiến đấu căng thẳng, cán bộ, chiến sĩ Đại đội 3 vẫn kiên cường bám trận địa. Với cương vị Chính trị viên, Nguyễn Viết Xuân không chỉ thực hiện nhiệm vụ của một cán bộ chính trị mà còn trực tiếp có mặt ở nơi nguy hiểm, động viên bộ đội giữ vững ý chí chiến đấu.

Trong trận đánh, Nguyễn Viết Xuân bị thương nhưng vẫn không rời trận địa. Ông tiếp tục động viên đồng đội giữ vững tinh thần, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Chính trong hoàn cảnh ấy, lời động viên nổi tiếng “Hãy nhằm thẳng quân thù mà bắn!” đã trở thành biểu tượng cho ý chí chiến đấu kiên cường của người cán bộ chính trị. Câu nói không chỉ thể hiện lòng dũng cảm của riêng Nguyễn Viết Xuân mà còn phản ánh tinh thần quyết tâm của cả đơn vị trước nhiệm vụ bảo vệ tuyến giao thông chiến lược.

Trận chiến ngày 18/11/1964 là một trong những trận chiến đấu phòng không tiêu biểu trên tuyến đường chiến lược phía tây Quảng Bình trong giai đoạn đầu chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ. Từ góc nhìn quân sự, việc giữ vững các trọng điểm giao thông có ý nghĩa rất lớn: giao thông được bảo đảm thì lực lượng, lương thực và các nguồn chi viện mới có thể tiếp tục được đưa vào chiến trường. Bởi vậy, sự chiến đấu của những đơn vị phòng không tại Cha Lo – Mụ Giạ không chỉ nhằm bảo vệ một trận địa mà còn góp phần bảo vệ tuyến vận tải chiến lược.

Nguyễn Viết Xuân sau đó tiếp tục chiến đấu và hy sinh trong những năm tháng chống Mỹ. Tuổi đời còn trẻ, nhưng những năm tháng quân ngũ đã giúp ông trở thành một cán bộ có bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao. Sự hy sinh của ông trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu của thế hệ chiến sĩ đã đặt nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc lên trên sự an nguy của bản thân.

Điều làm nên giá trị lâu bền của câu chuyện Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một câu nói nổi tiếng trong chiến đấu. Quan trọng hơn, đó là tinh thần bình tĩnh trước khó khăn, ý thức trách nhiệm với đồng đội và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Trong một trận chiến khốc liệt, ông đã biến tinh thần ấy thành hành động cụ thể, trở thành điểm tựa tinh thần cho những người cùng chiến đấu.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa, những tuyến đường năm xưa đã trở thành những địa danh lịch sử. Nhưng Cha Lo – Mụ Giạ vẫn gợi nhắc về một thời kỳ mà từng con đường, từng cây cầu, từng trọng điểm giao thông đều gắn với sự hy sinh của biết bao cán bộ, chiến sĩ. Trong dòng lịch sử ấy, hình ảnh Nguyễn Viết Xuân vẫn được nhắc đến như một biểu tượng đẹp của lòng yêu nước, bản lĩnh người chiến sĩ và tinh thần “còn người còn trận địa”.

Câu chuyện về Anh hùng Nguyễn Viết Xuân vì thế không chỉ thuộc về quá khứ. Đối với thế hệ hôm nay, đó còn là bài học về trách nhiệm, nghị lực và lòng dũng cảm. Những con người như Nguyễn Viết Xuân đã dùng tuổi trẻ của mình để bảo vệ độc lập, tự do của dân tộc. Sự hy sinh ấy nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết trân trọng hòa bình, sống có trách nhiệm với cộng đồng và cố gắng xây dựng đất nước bằng những việc làm thiết thực trong cuộc sống hôm nay.