Anh hùng Nguyễn Viết Xuân - một tinh thần thép của cả một thế hệ (3)

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử dân tộc, có những cái tên không chỉ đơn thuần là tên người, mà đã trở thành biểu tượng cho một khí phách, một tinh thần thép của cả một thế hệ. Anh hùng liệt sĩ Nguyễn Viết Xuân chính là một con người như thế. Với lời hô bất tử: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!", anh đã tạc vào không gian một dáng đứng lẫm liệt, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần to lớn cho quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

1. Từ tuổi thơ gian khó đến lý tưởng cách mạng

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Anh lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo giữa bối cảnh đất nước còn chìm trong ách thống trị của thực dân. Tuổi thơ của anh là chuỗi ngày dài đi ở đờ cho địa chủ, chịu đủ mọi đắng cay, nhục nhằn của thân phận nô lệ. Chính những ngày tháng gian khổ ấy đã sớm hun đúc trong anh lòng căm thù giặc sâu sắc và khát vọng tự do mãnh liệt.

Năm 1952, khi vừa tròn 18 tuổi, lứa tuổi đẹp nhất của đời người, Nguyễn Viết Xuân đã xung phong nhập ngũ. Anh mang theo hành trang là tình yêu quê hương và ý chí sắt đá của một người con muốn cầm súng bảo vệ mảnh đất mình đã sinh ra. Sau một thời gian rèn luyện, anh trở thành chiến sĩ pháo cao xạ, rồi dần dần với sự nỗ lực và gương mẫu, anh được tin tưởng giao trọng trách là Chính trị viên đại đội 3, Tiểu đoàn 14, Pháo cao xạ.

2. Trận chiến tại Cha Lo và bản anh hùng ca bất tử

Những năm 1964, đế quốc Mỹ bắt đầu leo thang đánh phá miền Bắc bằng không quân nhằm ngăn chặn sự chi viện của hậu phương cho tiền tuyến miền Nam. Cửa khẩu Cha Lo (Quảng Bình) trên tuyến đường 12 - huyết mạch giao thông quan trọng - trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của kẻ thù.

Ngày 18 tháng 11 năm 1964, trận chiến lịch sử đã diễn ra. Máy bay Mỹ huy động nhiều tốp hiện đại như F-100, F-105 ào ạt trút bom đạn xuống trận địa. Bầu trời Cha Lo rúng động bởi tiếng gầm rú của động cơ phản lực và tiếng nổ của bom đạn. Giữa làn mưa bom bão đạn ấy, Nguyễn Viết Xuân vẫn bình tĩnh đứng trên công sự, quan sát mục tiêu và chỉ huy đơn vị đánh trả.

Trong một đợt tấn công điên cuồng của địch, một quả tên lửa đã nổ gần vị trí của anh. Một mảnh đạn lớn đã găm vào đùi phải, làm dập nát chân của anh. Cơn đau tột cùng ập đến, nhưng nhìn thấy các đồng đội trẻ đang có chút bối rối trước sự hy sinh và sức ép của địch, Nguyễn Viết Xuân đã đưa ra một quyết định phi thường. Anh không muốn mình trở thành gánh nặng cho đơn vị và không muốn tiếng kêu đau đớn làm xao nhãng tinh thần chiến đấu của anh em. Anh đã yêu cầu y tá: "Hãy cắt bỏ chân tôi đi để tôi tiếp tục chỉ huy!".

Khi người y tá còn đang chần chừ trước vết thương quá nặng, Nguyễn Viết Xuân đã kiên quyết yêu cầu thực hiện ngay việc cắt bỏ phần chân dập nát bằng dao găm ngay tại trận địa mà không hề có thuốc gây tê. Nén cơn đau thấu xương, anh tựa lưng vào thành công sự, đứng vững bằng một chân và dõng dạc hô vang:

"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"

Lời hô ấy vang lên át cả tiếng bom đạn, như một hồi kèn xung trận, truyền một luồng điện mạnh mẽ vào huyết quản của mỗi pháo thủ. Toàn đơn vị như được tiếp thêm sức mạnh thần kỳ, họ quên đi sợ hãi, phối hợp nhịp nhàng, bắn rơi nhiều máy bay Mỹ ngay tại chỗ. Nguyễn Viết Xuân đã anh dũng hy sinh khi trận đánh chưa kết thúc, nhưng tinh thần của anh đã ở lại mãi mãi với trận địa.

3. Di sản để lại cho muôn đời sau

Sự hy sinh của Nguyễn Viết Xuân đã gây xúc động mạnh mẽ trong toàn quân và toàn dân. Ngày 1/1/1967, anh đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Lời hô "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" đã vượt ra khỏi phạm vi một trận đánh, trở thành khẩu hiệu hành động, là phương châm chiến đấu của quân chủng Phòng không - Không quân Việt Nam suốt những năm tháng chống Mỹ. Hình ảnh người chính trị viên kiên cường ấy cũng trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học nghệ thuật. Nhạc sĩ Huy Du đã viết nên bài hát "Cùng anh tiến quân trên đường dài" với những giai điệu hào hùng: "Nguyễn Viết Xuân, lời anh nói thiết tha, theo chúng tôi ra chiến trường...".

4. Ý nghĩa đối với thế hệ trẻ hôm nay

Câu chuyện về cuộc đời Nguyễn Viết Xuân không chỉ là một trang sử vàng của quá khứ, mà còn là bài học sâu sắc về lý tưởng sống cho thế hệ trẻ hôm nay. Anh đã chứng minh rằng: Cái chết không đáng sợ bằng việc sống thiếu lý tưởng và thiếu can đảm bảo vệ Tổ quốc. Trong hòa bình, tinh thần "nhằm thẳng" của anh nhắc nhở chúng ta phải luôn đối mặt với khó khăn, không lùi bước trước thử thách để xây dựng và bảo vệ đất nước.

Cuộc đời 30 năm ngắn ngủi nhưng đầy vinh quang của anh hùng Nguyễn Viết Xuân đã tạc vào sử sách một tượng đài về lòng quả cảm. Anh mãi là đóa hoa bất tử trên vùng đất lửa Quảng Bình, là ngôi sao sáng dẫn đường cho lòng yêu nước và ý chí tự lực tự cường của dân tộc Việt Nam.