Anh hùng Nguyễn Viết Xuân – "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam đã ghi dấu biết bao tấm gương anh dũng, trong đó có những con người tuy tuổi đời còn rất trẻ nhưng đã để lại những lời nói và hành động bất tử. Một trong những người chiến sĩ như thế là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Viết Xuân, người đã để lại câu nói nổi tiếng: "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!". Khẩu lệnh ấy không chỉ vang lên giữa chiến trường ác liệt mà còn trở thành biểu tượng của ý chí quyết chiến, quyết thắng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Nguyễn Viết Xuân sinh ngày 2 tháng 9 năm 1934 tại xã Ngũ Kiên, huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, lớn lên trong hoàn cảnh đất nước còn chìm trong chiến tranh. Chứng kiến quê hương nhiều lần bị giặc ngoại xâm tàn phá, Nguyễn Viết Xuân sớm nuôi dưỡng lòng yêu nước và khát vọng được cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.
Năm 1952, ông tình nguyện gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam. Trải qua quá trình học tập và rèn luyện, Nguyễn Viết Xuân được giao nhiệm vụ làm Chính trị viên Đại đội thuộc Trung đoàn Pháo phòng không 280. Ông luôn gần gũi với chiến sĩ, thường xuyên động viên, giáo dục tinh thần chiến đấu và trực tiếp có mặt ở những vị trí nguy hiểm nhất để chỉ huy đơn vị.
Năm 1964, sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ, không quân Mỹ bắt đầu mở rộng các cuộc đánh phá ra miền Bắc. Nhiều cây cầu, tuyến đường giao thông, nhà máy và trận địa phòng không trở thành mục tiêu oanh tạc. Các đơn vị pháo phòng không của ta ngày đêm chiến đấu bảo vệ bầu trời miền Bắc, tạo điều kiện cho hậu phương lớn chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến miền Nam.
Ngày 18 tháng 11 năm 1964, đơn vị của Nguyễn Viết Xuân làm nhiệm vụ bảo vệ khu vực cầu Đá Vách, thuộc tỉnh Quảng Bình. Trong buổi sáng hôm đó, nhiều tốp máy bay Mỹ liên tiếp lao tới ném bom và bắn phá dữ dội. Tiếng bom nổ rung chuyển cả trận địa, đất đá tung lên mù mịt. Dù hỏa lực của địch rất mạnh, các chiến sĩ phòng không vẫn kiên cường bám pháo, sẵn sàng chiến đấu.
Giữa lúc trận đánh đang diễn ra ác liệt, Nguyễn Viết Xuân bị mảnh bom và đạn của máy bay địch bắn trúng, bị thương nặng. Máu chảy nhiều, nhưng ông vẫn cố gắng đứng dậy, tiếp tục quan sát và chỉ huy đơn vị. Khi thấy một số chiến sĩ còn gặp khó khăn trong việc ngắm bắn do máy bay địch liên tục cơ động với tốc độ cao, ông đã dõng dạc hô vang:
"Nhằm thẳng quân thù mà bắn!"
Tiếng hô mạnh mẽ ấy lập tức lan khắp trận địa, tiếp thêm sức mạnh và ý chí cho toàn đơn vị. Các khẩu pháo đồng loạt nhả đạn, tạo thành lưới lửa dày đặc trên bầu trời. Trước hỏa lực quyết liệt của quân ta, máy bay Mỹ buộc phải thay đổi hướng bay, nhiều chiếc bị bắn trúng và phải rút lui khỏi khu vực.
Sau khi truyền mệnh lệnh cuối cùng cho đồng đội, Nguyễn Viết Xuân do vết thương quá nặng đã anh dũng hy sinh ngay trên trận địa khi mới 30 tuổi. Sự hy sinh của ông để lại niềm tiếc thương vô hạn đối với cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị, nhưng cũng tiếp thêm quyết tâm chiến đấu cho lực lượng phòng không trên khắp miền Bắc.
Để ghi nhận công lao và tinh thần chiến đấu quả cảm của ông, năm 1965, Đảng và Nhà nước đã truy tặng Nguyễn Viết Xuân danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu nói "Nhằm thẳng quân thù mà bắn!" trở thành khẩu lệnh nổi tiếng của Quân đội nhân dân Việt Nam, thể hiện tinh thần kiên cường, bình tĩnh và quyết tâm đánh thắng mọi kẻ thù xâm lược.
Ngày nay, tên tuổi Nguyễn Viết Xuân được đặt cho nhiều trường học, đường phố, doanh trại quân đội và các công trình công cộng trên cả nước. Câu chuyện về ông luôn được kể lại trong các buổi sinh hoạt truyền thống như một bài học sâu sắc về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt qua mọi gian khổ.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng hình ảnh người Chính trị viên trẻ hiên ngang giữa mưa bom bão đạn vẫn sống mãi trong lòng nhân dân Việt Nam. Tấm gương của Anh hùng Nguyễn Viết Xuân nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay rằng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí bảo vệ Tổ quốc luôn là sức mạnh giúp dân tộc Việt Nam vượt qua mọi thử thách để vững bước đi lên.
