ANH HÙNG NGUYỄN VIẾT XUÂN – “NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”

Tháng 11 năm 1964, giữa cao điểm chiến tranh phá hoại miền Bắc của không quân Hoa Kỳ, trên mảnh đất Vĩnh Linh – tuyến lửa khốc liệt nhất thời bấy giờ – xuất hiện một người lính với giọng nói đanh thép và đôi mắt rực sáng niềm tin: Trung đội trưởng pháo cao xạ Nguyễn Viết Xuân.

1. Từ cậu bé mồ côi đến người lính kiên cường

Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 ở xã Triệu Lộc (Hậu Lộc, Thanh Hoá). Thuở nhỏ, ông mồ côi cha, sống trong cảnh nghèo khó, làm thuê phụ mẹ nuôi em. Năm 1954, khi đất nước chia cắt, ông xung phong vào Nam tập kết rồi sau đó quay ra Bắc tiếp tục phục vụ quân đội.

Ông là người thẳng thắn, kỷ luật, thương đồng đội như anh em. Trong đơn vị ai cũng kính trọng.

2. Những ngày trước trận đánh

Năm 1964, khi Mỹ tăng cường không kích miền Bắc, đơn vị pháo cao xạ của ông được điều về Vĩnh Linh – nơi bom đạn trút xuống ngày đêm. Vai trò của pháo thủ lúc này vô cùng quan trọng: bảo vệ dân và giữ vững tuyến vận tải chi viện cho miền Nam.

Trong những ngày đứng chân tại trận địa, ông thường xuyên động viên anh em:

• “Bom đạn thế này thì mình càng phải vững!”

Đồng đội kể rằng: dù đêm ngủ trong hầm ẩm ướt, tiếng bom rung chuyển mặt đất, ông Xuân vẫn cười:
“Sống chen đất, chết hóa đất – sợ gì!”

3. Khoảnh khắc lịch sử

Ngày 18/11/1964, không quân Mỹ mở một trận tập kích dữ dội vào Vĩnh Linh. Từng tốp máy bay F-105, F-4 kéo đến, thả bom, bắn rốc-két như trút.

Trận địa của Nguyễn Viết Xuân bị vùi trong khói lửa.

Ông đứng trên mâm pháo, quan sát bầu trời, chỉ huy khẩu đội điều chỉnh từng tầm bắn. Đất đá, mảnh bom bay rào rào. Máy bay Mỹ lượn vòng hạ thấp độ cao.

Giây phút ấy, một quả bom nổ gần trận địa. Mảnh đạn găm vào ngực ông Xuân.

Ông khụy xuống, máu ướt áo. Đồng đội chạy tới đỡ, nhưng ông gạt đi, cố nâng người dậy. Trong tiếng gió, tiếng bom nổ, ông hét to, giọng như sấm:

“NHẰM THẲNG QUÂN THÙ MÀ BẮN!”

Tiếng hô ấy vang lên, át cả tiếng động cơ máy bay, át cả tiếng bom đạn. Một mệnh lệnh dứt khoát, mạnh mẽ, như truyền lửa vào từng người.

Các pháo thủ siết chặt cò, bắn dồn dập. Lưới đạn vẽ những vệt sáng giữa trời. Một chiếc máy bay Mỹ bốc cháy, rơi xuống biển Cồn Cỏ.

4. Người chỉ huy ngã xuống – Lời nói hóa bất tử

Nguyễn Viết Xuân trút hơi thở cuối cùng ngay tại trận địa. Trên môi còn đọng nụ cười mệt nhưng mãn nguyện.

Đồng đội không bao giờ quên nhìn thấy ông trước lúc hy sinh vẫn hướng mắt lên trời, tìm cánh chim sắt kẻ thù, như thể sợ mình “bỏ sót” nhiệm vụ.

5. Lời hô thành huyền thoại

“Nhằm thẳng quân thù mà bắn!”
Không chỉ là một khẩu lệnh chiến đấu.

Đó là tinh thần:

• Không lùi bước trước kẻ thù

Câu nói ấy đã được khắc vào bia đá, đưa vào sách giáo khoa, kể lại trong hàng trăm buổi truyền thống cho thế hệ trẻ.