ANH HÙNG NGUYỄN XUÂN ĐÀI

Nguyễn Xuân Đài, sinh năm 1940, dân tộc Kinh, quê ở xã Nam Ninh, hưyện Nam Ninh, tỉnh Nam Hà, nhập ngũ tháng 2 năm 1960. Khi được tuyên dương Anh hùng, đồng chí là trung úy, điều khiển tên lửa thuộc tiểu đoàn 61, trung đoàn 236, sư đoàn 361 Quân chủng Phòng không - Không quân, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.


Trưởng thành trong chế độ mới, được Đảng và Bác Hồ giáo dục, Nguyễn Xuân Đài tha thiết yêu Tổ quốc, yêu chủ nghĩa xã hội và rất căm ghét đế quốc Mỹ xâm lược đã tàn sát dã man đồng bào, giày xéo đất nước ta.


Đất nước bị xâm lăng, Tổ quốc chưa thống nhất, người thanh niên không thể ngồi yên, đồng chí xung phong nhập ngũ với nguyện vọng được góp phần vào sự nghiệp vẻ vang chống Mỹ, cứu nước. Được phân công về binh chủng kỹ thuật, đồng chí hiểu rằng muốn đánh thẳng được địch thì phải nắm vững kỹ thuật. Vì vậy Nguyễn Xuân Đài miệt mài học tập kỹ thuật tên lửa, chỉ trong thời gian huấn luyện ngắn đã đạt kết quả tốt.


Trong cuộc chiến đấu chống chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ ở miền Bắc, Nguyễn Xuân Đài luôn luôn nêu cao tinh thần dũng cảm, tích cực tiến công địch, khi làm nhiệm vụ trắc thủ thì bám chắc mục tiêu, cung cấp phần tử cho đơn vị được kịp thời, chính xác, khi làm nhiệm vụ điều khiển tên lửa thì bình tĩnh theo dõi nắm thủ đoạn hoạt động của địch, xử trí linh hoạt, chọn đúng thời cơ, đúng tốp, điều khiển đạn chính xác trong cả những tình huống phức tạp như địch rải nhiễu hoặc máy bay đánh vào trận địa. Từ năm 1965 đến 1968, Nguyễn Xuân Đài tham gia chiến đấu hơn 60 trận, đồng chí đã phục vụ đơn vị bắn rơi 16 máy bay Mỹ và trực tiếp điều khiển 28 quả đạn bắn rơi 12 chiếc khác, đặc biệt có hai lần đạt hiệu suất chiến đấu rất cao: bằng 1 qua đạn tên lửa bắn rơi 2 máy bay địch.


Trong trận ngày 7 tháng 3 năm 1966 ở Quỳnh Lưu (Nghệ An) Nguyễn Xuân Đài cùng kíp trắc thủ cảnh giác cao, bắt mục tiêu từ xa hơn 100 ki-lô-mét. Khi 2 máy bay địch vào tầm bắn có hiệu quả, đồng chí tính toán khôn khéo và chính xác, điều khiển 1 quả đạn hạ 2 chiếc RF.101.


Trận ngày 18 tháng 3 năm 1966 ở Tân Kỳ (Nghệ An), tập trung theo dõi nhiều tốp mục tiêu xuất hiện trên màn ánh sáng cùng với nhiều đám nhiễu phức tạp, do luyện tập công phu, có bản lĩnh cao, Nguyễn Xuân Đài chọn đúng tốp, đúng thời cơ, điều khiển 1 quả đạn hạ 2 chiếc máy bay địch.


Ngày 14 tháng 11 năm 1966, một máy bay trinh sát RK.101 bay thấp qua vùng trời Hà Nội ở độ cao rất khó bắn đối với tên lửa của ta. Nhờ có kỹ thuật điêu luyện, đồng chí điều khiển 1 quả đạn hạ mục tiêu tại chỗ.


Trận ngày 26 tháng 10 năm 1967 ở Hà Nội, Nguyễn Xuân Đài cùng kíp trắc thủ phân tích mục tiêu, chọn đúng đối tượng, kịp thời điều khiển 1 quả đạn bắn rơi chiếc máy bay đang bổ nhào định đánh phá nhà máy điện của thành phố.


Nguyễn Xuân Đài luôn luôn gương mẫu trong mọi việc, tích cực hướng dẫn dìu dắt anh em trong kíp trắc thủ nâng cao trình độ kỹ thuật; bản thân luôn luôn nêu cao tinh thần tự học và học tập anh em, được mọi người yêu mến, tin tưởng.


Đồng chí đã được tặng thưởng 1 Huân chương Chiến công hạng ba, 3 lần Chiến sĩ Quyết thắng.


Ngày 25 tháng 8 năm 1970, Nguyễn Xuân Đài được Chủ tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.