Anh hùng Núp

Đinh Núp

Đinh Núp (1914–1999), còn gọi là A Nu hoặc Sar, là anh hùng dân tộc người Ba Na ở Tây Nguyên, Việt Nam. Ông nổi tiếng vì lãnh đạo đồng bào Ba Na và Ê Đê chống thực dân Pháp, trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của các dân tộc Tây Nguyên.

Sự nghiệp và chiến công

Sinh tại làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai, Đinh Núp sớm tham gia cách mạng từ năm 1935, khi tự mình chống lại lính Pháp về làng bắt phu. Ông vận động nhân dân lập làng chiến đấu, tổ chức du kích kháng Pháp bằng vũ khí thô sơ. Năm 1952, ông chỉ huy lực lượng du kích đánh tan một cuộc càn quét lớn kéo dài bảy ngày, bảo vệ làng Stơr .

Sau Hiệp định Genève, ông tập kết ra Bắc, rồi trở về Tây Nguyên tham gia kháng chiến chống Mỹ. Năm 1955, Đinh Núp được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân, cùng nhiều huân chương cao quý, trong đó có Huân chương Hồ Chí Minh .

Vai trò sau cách mạng

Sau thống nhất, Đinh Núp giữ các chức vụ Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Ông được xem là tấm gương tiêu biểu của đại đoàn kết dân tộc, góp phần quan trọng trong công cuộc xây dựng chính quyền cách mạng ở Tây Nguyên .

Cuộc sống và hình tượng văn học

Đinh Núp là nguyên mẫu của nhân vật A Núp trong tiểu thuyết Đất nước đứng lên, tác phẩm nổi tiếng tôn vinh tinh thần quật khởi của nhân dân Tây Nguyên và đã được chuyển thể thành phim. Ông có nhiều mối giao hữu quốc tế, từng thăm Cuba theo lời mời của Chủ tịch Fidel Castro, người sau đó kết nghĩa anh em với ông.

Vinh danh và di sản

Tên ông được đặt cho nhiều trường học, đường phố tại Gia Lai, Đắk Lắk, Đà Nẵng và Hà Nội; đặc biệt có phố Đinh Núp ở quận Cầu Giấy, Hà Nội. Khu lưu niệm Anh hùng Núp tại làng Stơr (Gia Lai) được xây dựng năm 2009–2011, là điểm đến văn hóa – lịch sử tưởng nhớ người anh hùng của đại ngàn Tây Nguyên