Anh hùng Núp
Đinh Núp (1914 – 1999), thường gọi là Anh hùng Núp, là chiến sĩ cách mạng người Ba Na ở Tây Nguyên, Việt Nam. Ông được xem là biểu tượng kiên cường của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp và là nguyên mẫu nhân vật chính trong tiểu thuyết Đất nước đứng lên của nhà văn Nguyên Ngọc .
Key facts
Tên thật: Đinh Núp (tên khác Sar)
Dân tộc: Ba Na
Quê quán: Làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện K’Bang, tỉnh Gia Lai
Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân (1955)
Mất: 10 / 7 / 1999, tại Gia Lai
Tuổi trẻ và kháng chiến chống Pháp
Sinh ra trong cảnh áp bức thuộc địa, Đinh Núp sớm nuôi lòng căm thù quân xâm lược. Năm 1935, ông một mình chống trả lính Pháp tại làng Stơr, thổi bùng tinh thần kháng chiến của đồng bào . Ông lãnh đạo người Ba Na và Ê Đê xây dựng làng chiến đấu, dùng vũ khí thô sơ như chông tre, bẫy đá để đánh lui nhiều cuộc càn quét của quân Pháp trong thập niên 1950 .
Sau Hiệp định Genève và giai đoạn chống Mỹ
Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, sau đó trở lại Tây Nguyên tiếp tục chiến đấu. Ông gia nhập Đảng Nhân dân Cách mạng Việt Nam năm 1955 và được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Năm 1964, theo lời mời của Chủ tịch Fidel Castro, ông sang thăm Cuba, nơi ông được gọi là “Anh hùng miền núi” .
Cống hiến sau hòa bình
Sau năm 1975, Đinh Núp làm Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Gia Lai – Kon Tum, Đại biểu Quốc hội khóa VI và Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội . Cuộc đời giản dị và cống hiến trọn đời cho quê hương giúp ông trở thành hình mẫu của tinh thần “Tây Nguyên bất khuất”.
Di sản và tưởng niệm
Tại làng Stơr, Khu lưu niệm Anh hùng Núp rộng hơn 5 ha được xây dựng năm 2011 với nhà trưng bày, tượng đài và khu mộ tượng trưng . Nhiều con đường và trường học trên khắp Việt Nam mang tên ông. Tác phẩm văn học, âm nhạc và các di tích gắn với tên Đinh Núp tiếp tục nhắc nhớ thế hệ sau về một biểu tượng anh hùng dân tộc.
