ANH HÙNG NÚY NÚI (ĐINH NÚP)

Một người đàn ông Ba Na với vóc dáng lực lưỡng như cây tùng, cây bách giữa rừng già. Gương mặt vuông chữ điền, đôi mắt sáng rực lửa tự do và nụ cười hào sảng. Hình ảnh ông gắn liền với bộ đồ thổ cẩm, tay cầm cung nỏ hoặc súng trường, vai đeo gùi, hiện thân cho sức mạnh quật khởi của núi rừng Tây Nguyên. Đinh Núp (1914–1999), người dân tộc Ba Na, quê ở làng Stơr, xã Tơ Tung, huyện Kbang, tỉnh Gia Lai. Ông là nhân vật chính trong tiểu thuyết "Đất nước đứng lên" của nhà văn Nguyên Ngọc.

Lớn lên dưới ách áp bức của thực dân Pháp, Đinh Núp sớm nhận ra rằng "người Ba Na không thể sống mãi trong cảnh nô lệ". Khi Pháp tràn vào làng cướp bóc, ông đã dùng cung tên bắn chảy máu lính Pháp để chứng minh cho dân làng thấy "thằng Pháp cũng là người, cũng có máu và cũng biết chết", chứ không phải là con ma hay thần thánh như bọn tay sai rêu rao. Từ đó, ông vận động dân làng Stơr xây dựng làng chiến đấu, biến rừng già thành pháo đài không thể xâm phạm.

Cuộc kháng chiến của làng Stơr dưới sự chỉ huy của Đinh Núp là một kỳ tích. Địch huy động nhiều tiểu đoàn có máy bay, pháo binh yểm trợ hòng san phẳng làng Stơr, nhưng ông đã dạy dân làng cách làm bẫy chông, bẫy đá, cung nỏ và dùng lối đánh du kích "xuất quỷ nhập thần".

Trận đánh đáng nhớ nhất là khi địch bao vây làng suốt nhiều tháng, hòng bỏ đói dân làng. Đinh Núp đã chỉ huy dân làng bí mật đào hầm, cất giấu lương thực và dùng nỏ liên tiếp bắn tỉa khiến địch hoang mang, không dám bước chân vào rừng. Sự kiên cường của ông không chỉ giữ vững làng Stơr mà còn cổ vũ toàn bộ đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đứng lên theo cách mạng. Ông là người dân tộc thiểu số đầu tiên được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.