ANH HÙNG PHẠM KIỀU ĐA - CHIẾN SĨ YÊU NƯỚC XỨ ĐÁ THÀNH
Không nơi nào như đất nước Việt Nam, mỗi tấc đất là một trang lịch sử hào hùng được khắc bằng máu đỏ, xương trắng. Nhất là giai đoạn sắp được giải phóng, mỗi giờ phút trôi qua là mỗi giờ đất nước sống trong khói lửa ngùn ngụt, từ Nam ra Bắc không một ai bị bỏ lại cùng chung lòng quyết tử cho đất nước. Từ đó những câu chuyện thời hoa lửa hào hùng ấy được mọi người ghi nhận và khắc ghi như một lời tri ân đến những người đã phải nằm lại dưới mảnh đất tổ quốc kính yêu. Từng là căn cứ quân sự liên hợp lớn nhất của Mỹ-Ngụy tại miền Trung, Đà Nẵng suốt những năm tháng kháng chiến đã trở thành một chiến trường khốc liệt, nơi sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc. Thế nhưng, chính trong "thời hoa lửa" nghiệt ngã ấy, người chiến sĩ biệt động , người mẹ, người dân lao động nơi đây đã biến lòng kiên trung thành vũ khí, biến tình yêu quê hương thành sức mạnh. Câu chuyện thời hoa lửa của Đà Nẵng là bản hùng ca về ý chí bất khuất, về những con người thầm lặng nhưng đã làm nên chiến thắng lịch sử, góp phần vào ngày Giải phóng 29/3/1975 vang dội.
Đà Nẵng trước giải phóng được mô tả là cực kì hoảng loạn, khủng cả về chính trị và quân sự. Là căn cứ quân sự liên hợp lớn nhất của Việt Nam Cộng hòa (VNCH) tại miền Trung, nhưng đã bị cô lập và bao vây hoàn toàn. Sở hữu vị trí thuận lợi để chi viện giữa hậu phương lớn miền Bắc và tiền tuyến miền Nam. Đà Nẵng được Mỹ lợi dụng trở thành một căn cứ quân sự nhằm chia cắt hai miền đất nước. Tuy nằm trong tình cảnh khó khăn, chịu sự kiểm soát chặt chẽ của quân địch nhưng khi chiến dịch giải phóng Đà Nẵng được thực hiện bởi đội Biệt động Tự vệ cánh Đông Đà Nẵng thành công một phần dẫn tới sự kiện giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Đó là một trong những chiến dịch hiển hách của Đà Nẵng khi chiếm lại quyền kiểm soát thành phố mà không cần tốn một viên đạn nào. Người góp phần nên thành công đó là ông Phạm Kiều Đa, chỉ huy đội Biệt động Tự vệ cánh Đông Đà Nẵng.
Ông Phạm Kiều Đa là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Ông được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý này vào năm 2013 nhờ thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Ông sinh ra trong một gia đình tại vùng nghèo ở huyện Hòa Vang, TP. Đà Nẵng. Ông giác ngộ cách mạng từ rất trẻ (16 tuổi) tham gia vào đội tuyên truyền xung phong của thanh niên-học sinh-sinh viên Đà Nẵng. Ông là Quận đội phó Quận Nhất, kiêm Chỉ huy trưởng Biệt động tự vệ cánh Đông Đà Nẵng.Đội của ông Kiều Đa là một trong 3 đội đặc công biệt động thành Đà Nẵng, đều mang tên Anh hùng Lê Độ. Đội của ông chịu trách nhiệm ở quận Nhất– khu vực được coi là quan trọng nhất vì tập trung các cơ quan đầu não hành chính và quân sự của địch.Là một nhân vật quan trọng trong thời kì hoa lửa, 1970, theo lệnh điều động ông xây dựng “lõm chính trị”- căn cứ cách mạng cho Biệt động cánh Đông Đà Nẵng phát triển. Dưới sự chỉ huy của mình, đội Biệt động đã tiến hành khoảng 170 trận lớn nhỏ, tiêu diệt khoảng 1.100 tên địch, phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh quan trọng bao gồm 6 chiếc máy bay theo báo chí đưa tin và tàu thủy, xe tăng.
Anh hùng lực lượng vũ trang Phạm Kiều Đa năm nay 78 tuổi, còn minh mẫn và nhớ chi tiết về nhiệm vụ đánh chiếm tòa thị chính Đà Nẵng ngày 29/3/1975 để giải phóng thành phố. Ảnh: Nguyễn Đông
Cuối tháng 3/1975, ông nhận lệnh từ Bộ Chỉ huy mặt trận Quảng Đà để đánh chiếm các mục tiêu quan trọng trong nội thành như Tòa thị chính, Sở chỉ huy Quân đoàn 1 ngụy, Đài phát thanh và khu Quân vụ thị trấn. Ngày 24-28/3 quân ta bao vây từ từ nhiều hướng nhằm tiến công vào nội thành Đà Nẵng. Sáng 29/3 quân giải phóng tiến thẳng vào thành phố, Phạm Kiều Đa đã cùng chiến sĩ Trần Phú cơ động bằng xe Honda Dame để tiếp cận Tòa Thị chính Đà Nẵng.Ông là người đã vào Tòa Thị chính, ném lá cờ vàng ba sọc đỏ của Việt Nam Cộng hòa xuống đất, sau đó chỉ đạo cắm lá cờ Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam tung bay trên nóc Tòa Thị chính lúc 11 giờ 30 phút ngày 29/3/1975, đánh dấu sự kiện thành phố được hoàn toàn giải phóng. Trận đánh này được mô tả là một "trận đấu không tiếng súng" tại cơ quan chính quyền đầu não của Việt Nam Cộng hòa, nhờ vào sự sụp đổ tinh thần và tháo chạy của quân địch. Phạm Kiều Đa đã chỉ huy chiến dịch giải phóng chưa đầy 24h, quân địch bỏ chạy ra biển, lại toàn bộ kho hàng. Chiếm được sân bay, hải cảng, kho xăng, toàn bộ kho hàng gần như nguyên vẹn...Từ đó cả miền Trung mở đường tiến thẳng vào Sài Gòn. Sân bay Đà Nẵng trở thành căn cứ hậu cần cho chiến dịch 30/4.
Xe tăng quân giải phóng tiến vào Đà Nẵng ngày 29/3/1975. (Ảnh: TTXVN)
Thời khắc chứng kiến lá cờ quân ta tung bay trên nóc Tòa Thị chính, biệt động Phạm Kiều Đa và các đồng đội đều tự hào và xúc động. “Một cảm xúc hạnh phúc vô cùng khó tả bởi trước giờ tôi chưa từng dám nghĩ mình được đánh vào Tòa Thị chính, và cũng không ngờ là chiếm giữ được cơ quan đầu não này mà không phải nổ một tiếng súng nào”, ông Đa bồi hồi nói. Chiến dịch giải phóng Đà Nẵng là một trong những chiến dịch thần tốc nhất trong lịch sử Việt Nam, thắng lợi ấy đã làm đánh một đòn vào tâm lý vốn đã lung lay của quân địch, nhân dân cả nước phấn chấn chấn tạo động lực chiến đấu.
Tại lễ kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng TP Đà Nẵng sáng 29/3, Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá chiến thắng giải phóng Đà Nẵng là đòn tiến công quyết định làm sụp đổ chiến lược của quân Việt Nam Cộng hòa ở Trung Nam Bộ, góp phần quan trọng làm nên thắng lợi vĩ đại của chiến dịch Hồ Chí Minh, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
"Ngày giải phóng TP Đà Nẵng 29/3/1975 đã đi vào lịch sử như một mốc son chói lọi, một biểu tượng sáng ngời của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, thể hiện trí tuệ, bản lĩnh của con người Việt Nam nói chung, người Đà Nẵng nói riêng, là kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc Việt Nam anh hùng", Tổng Bí thư nói.
Ông Phạm Kiều Đa (áo khoác xám) gặp mặt và trao tặng kỷ niệm chương cho các chiến sĩ biệt động thành cánh đông.
Anh hùng Phạm Kiều Đa được đánh giá là một trong những nhà chỉ huy tài giỏi, với những cống hiến của mình ông đã đem lại cho Đà Nẵng một ký ức không thể quên.Vì thành tích đặc biệt xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước,ông Phạm Kiều Đa vinh dự được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân. Ngày nay, khi Đà Nẵng vươn mình trở thành một thành phố trẻ, năng động và phát triển, những ký ức về thời hoa lửa vẫn luôn là nền tảng vững chắc. Từ sự kiên cường của Anh hùng Phạm Kiều Đa đến sự hy sinh của các chiến sĩ vô danh trong lòng địch, tất cả đã để lại một di sản tinh thần vô giá: đó là lòng yêu nước nồng nàn và ý chí bất khuất. Những câu chuyện về một thời máu lửa đã và đang được thế hệ sau trân trọng, như một lời nhắc nhở rằng, sự phồn vinh của ngày hôm nay được xây dựng trên chính sự dũng cảm và hy sinh của cha ông. Đà Nẵng của hiện tại chính là đóa hoa hòa bình nở rộ từ ngọn lửa hào hùng của quá khứ.
