ANH HÙNG PHẠM NGỌC ĐA – Ý CHÍ SẮT ĐÁ CỦA NGƯỜI ĐỘI VIÊN TUỔI 15

1. Cậu bé mồ côi sớm giác ngộ cách mạng bên dòng sông Văn Úc

Phạm Ngọc Đa sinh ngày 20 tháng 12 năm 1938 tại làng Phác Xuyên, xã Bạch Đằng, huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng. Lớn lên trong một gia đình nghèo khó, từ khi còn rất nhỏ, anh đã sớm chịu nỗi đau mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải đi ở đợ, làm thuê kiếm sống cho nhà địa chủ. 

Sớm thấu nỗi khổ cực của người dân mất nước dưới ách thống trị tàn bạo, khi phong trào cách mạng lan rộng về vùng quê chiêm trũng Tiên Lãng, Phạm Ngọc Đa hăng hái tham gia Đội Thiếu niên cứu quốc. Nhờ sự lanh lợi, thông minh và quen thuộc từng đường đi nước bước ở địa phương, anh được cử làm giao liên, trinh sát, trực tiếp tham gia tổ quân báo của du kích xã. Đa thường xuyên làm nhiệm vụ nắm tình hình quân địch, đưa thư từ, tài liệu mật, hỗ trợ cán bộ bám trụ và ngụy trang các hầm bí mật ngay trong lòng địch.

2. Sa vào tay giặc và phút thử lửa kiên cường ở tuổi 15

Cuối tháng 8 năm 1953, thực dân Pháp mở chiến dịch càn quét quy mô lớn mang tên Cloche (Quả chuông) vào toàn huyện Tiên Lãng nhằm hòng bình định vùng du kích. Sáng ngày 30 tháng 8 năm 1953, làng Phác Xuyên chìm trong khói lửa đạn bom. Trước hỏa lực áp đảo của địch, các chiến sĩ du kích và cán bộ phải rút xuống các hầm bí mật ngụy trang trong làng để bảo toàn lực lượng. 

Trong trận càn quét khốc liệt ấy, một tình huống hiểm nghèo bất ngờ xảy ra: quân Pháp kéo vào làng và đặt một khẩu súng cối ngay trên nóc hầm bí mật nơi Phạm Ngọc Đa cùng một số đồng đội đang ẩn nấp. Những phát đạn pháo liên tiếp khiến đất trên nóc hầm sụt xuống. Bọn giặc nghi ngờ, liền đào bới và phát hiện ra cửa hầm, bắt được Phạm Ngọc Đa cùng các đồng chí của anh. 

Biết Đa là giao liên cơ sở nắm giữ nhiều bí mật, kẻ thù đã trở mặt dùng đủ mọi thủ đoạn hèn hạ: từ dụ dỗ, mua chuộc bằng tiền tài, chức tước cho đến những đòn roi tra khảo, cực hình tàn khốc nhất. Thế nhưng, đối mặt với bạo lực tột cùng của quân xâm lược, người thiếu niên 15 tuổi vẫn hiên ngang chịu đựng, cắn chặt răng quyết không nửa lời khai báo về vị trí các hầm bí mật hay cơ sở cách mạng của ta. Bất lực trước ý chí sắt đá của người du kích nhỏ tuổi, bọn giặc vô cùng cay cú và đã hèn hạ sát hại anh một cách dã man ngay tại quê nhà. 

3. Khúc tráng ca sống mãi trong lòng đất mẹ

Sự hy sinh oanh liệt của Phạm Ngọc Đa vào trưa ngày 30 tháng 8 năm 1953 đã gây chấn động và để lại niềm tiếc thương vô hạn cho đồng bào Tiên Lãng cũng như toàn thể quân dân khu vực Kiến An - Hải Phòng lúc bấy giờ. Tấm gương quả cảm của anh đã trở thành tiếng kèn xung trận, thôi thúc các lực lượng du kích và nhân dân vùng địch hậu càng thêm kiên cường bám trụ, chiến đấu đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng. 

Để ghi nhận công lao to lớn và sự hy sinh anh dũng ấy, năm 1997, liệt sĩ Phạm Ngọc Đa đã được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi của anh đã trở thành đề tài cho nhiều tác phẩm văn học nghệ thuật, được khắc họa trong các trang sử truyền thống của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh.