ANH HÙNG PHẠM THANH NGÂN

Thượng tướng Phạm Thanh Ngân sinh ngày 18-4-1939 tại xã Lương Phú, huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, quê gốc ở huyện Tiên Lữ, tỉnh Hưng Yên. Ông là một trong những phi công xuất sắc của Không quân nhân dân Việt Nam, từng xuất kích chiến đấu hơn 100 lần, trực tiếp bắn rơi 8 máy bay Mỹ và yểm hộ đồng đội bắn rơi thêm 8 chiếc. Ông cũng là một trong 16 phi công Việt Nam được công nhận danh hiệu Aces – “Át chủ bài”.

Tháng 3-1959, Phạm Thanh Ngân nhập ngũ, ban đầu được biên chế trong lực lượng pháo binh. Năm 1961, ông trúng tuyển trong đợt tuyển phi công và được đào tạo tại Trường Dự khóa bay ở sân bay Cát Bi, Hải Phòng. Tháng 10-1961, ông sang Liên Xô học lái máy bay MiG-17. Ngày 8-12-1963, ông được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cuối năm 1964, ông trở về nước, trở thành phi công MiG-17 thuộc Trung đoàn Không quân 921.

Tháng 8-1965, ông tiếp tục sang Liên Xô học chuyển loại MiG-21. Sau khi trở về nước tháng 6-1966, Phạm Thanh Ngân lần lượt giữ các chức vụ Trung đội trưởng, Đại đội phó rồi Đại đội trưởng tại Đoàn Không quân Sao Đỏ. Từ đây, ông bắt đầu trực tiếp tham gia những trận không chiến chống Không quân Mỹ.

Ngày 14-12-1966, Phạm Thanh Ngân lập chiến công đầu tiên khi bắn rơi một máy bay không người lái ở độ cao chỉ khoảng 300m. Trong những năm sau đó, ông tiếp tục lập nhiều chiến công trên bầu trời miền Bắc, trực tiếp bắn rơi 8 máy bay Mỹ, gồm 3 chiếc F-4 “Con ma”, 3 chiếc F-105 “Thần sấm”, 1 chiếc RF-101 và 1 máy bay không người lái. Với mỗi chiến công, ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng một Huy hiệu của Người.

Những trận không chiến của Phạm Thanh Ngân thể hiện rõ bản lĩnh của một phi công giàu kinh nghiệm: bình tĩnh trước lực lượng địch đông đảo, chủ động lựa chọn thời cơ, xử lý tình huống nhanh và luôn phối hợp chặt chẽ với đồng đội. Hai chiếc MiG-21 số hiệu 4324 và 4326 mà ông từng điều khiển cũng là những máy bay có thành tích chiến đấu đặc biệt nổi bật của Không quân nhân dân Việt Nam.

Ngày 18-6-1969, khi đang là Đại úy, Đại đội trưởng Trung đoàn Không quân 921, Phạm Thanh Ngân được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sau những năm trực tiếp chiến đấu, ông tiếp tục được giao nhiều trọng trách trong quân đội. Ông từng giữ các chức vụ Sư đoàn phó, Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 371, Phó tham mưu trưởng thứ nhất Quân chủng Không quân, Phó tư lệnh về Chính trị và Bí thư Đảng ủy Quân chủng. Năm 1989, ông trở thành Tư lệnh Quân chủng Không quân.

Năm 1991, Phạm Thanh Ngân được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng và được thăng quân hàm Trung tướng năm 1992. Năm 1996, ông được giao giữ chức Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Năm 1997, ông được bầu làm Đại biểu Quốc hội khóa X và Ủy viên Bộ Chính trị. Từ năm 1998, ông giữ cương vị Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam. Tháng 11-1999, ông được thăng quân hàm Thượng tướng.

Một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời Phạm Thanh Ngân là ông có bốn lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Năm 1968, tại Phủ Chủ tịch, ông được gặp Bác cùng các anh hùng, chiến sĩ thi đua và những người có thành tích tiêu biểu trong chiến đấu, phục vụ chiến đấu. Lời căn dặn của Bác về việc phải không ngừng học tập, rèn luyện để tiến bộ và giành thắng lợi đã trở thành kỷ niệm sâu sắc đối với ông.

Từ một người lính xuất thân từ quê hương Thái Nguyên, Phạm Thanh Ngân đã trở thành phi công chiến đấu xuất sắc, rồi tiếp tục trưởng thành qua nhiều cương vị chỉ huy quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Hơn 100 lần xuất kích, 8 chiến công trực tiếp và những năm tháng cống hiến trong quân đội đã làm nên hình ảnh một người lính không quân kiên cường, bản lĩnh và giàu tinh thần trách nhiệm.

Thượng tướng Phạm Thanh Ngân là một trong những gương mặt tiêu biểu của thế hệ phi công Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ, góp phần làm nên truyền thống anh hùng của Không quân nhân dân Việt Nam và để lại nhiều kinh nghiệm quý báu cho các thế hệ cán bộ, chiến sĩ sau này.