Anh hùng Phạm Tuân – Biểu tượng tự hào của Không quân Nhân dân Việt Nam (sinh năm 1947).
Anh hùng Phạm Tuân – Biểu tượng tự hào của Không quân Nhân dân Việt Nam (sinh năm 1947).
Xuất thân từ vùng đất lúa Thái Bình và ước mơ bay cao
Phạm Tuân sinh ngày 14 tháng 2 năm 1947 tại xã Quốc Tuấn, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình. Ông lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo trên vùng quê giàu truyền thống.
Sớm yêu nước và có hoài bão lớn, năm 1965, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt, ông tình nguyện gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam, được tuyển chọn vào quân chủng Phòng không - Không quân và cử đi đào tạo phi công tiêm kích tại Liên Xô cũ. Với ý chí rèn luyện phi thường và năng khiếu thiên bẩm, ông nhanh chóng trở thành một phi công lái máy bay chiến đấu xuất sắc của Không quân ta.
Huyền thoại bắn hạ "pháo đài bay" B-52 trên bầu trời Hà Nội (1972)
Trong chiến dịch phòng không 12 ngày đêm cuối năm 1972 bảo vệ Thủ đô (được ví như trận "Điện Biên Phủ trên không"), đế quốc Mỹ đã huy động loại máy bay ném bom chiến lược tối tân và bất khả chiến bại thời bấy giờ là B-52 để tàn phá Hà Nội.
Nhiệm vụ đặc biệt: Bộ Tư lệnh Quân chủng giao nhiệm vụ hiểm nghèo cho lực lượng không quân: phải tìm cách tiếp cận và tiêu diệt bằng được B-52 trên không trung – một nhiệm vụ vô cùng khó khăn trước hệ thống hộ tống dày đặc của máy bay tiêm kích địch.
Khoảnh khắc lịch sử đêm 27/12/1972: Xuất phát từ sân bay dã chiến, vượt qua lưới lửa phòng không và sự bao vây của chiến đấu cơ địch, phi công Phạm Tuân đã dũng cảm điều khiển máy bay MiG-21 áp sát siêu pháo đài bay B-52, phóng tên lửa tiêu diệt gọn mục tiêu rồi mưu trí thoát hiểm thành công trở về đất liền an toàn. Trận chiến này đã chứng minh khả năng chiến thắng vũ khí tối tân của đế quốc Mỹ bằng trí tuệ và lòng dũng cảm Việt Nam.
Người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ (1980)
Không dừng lại ở những chiến công hiển hách trên bầu trời chiến trận, Phạm Tuân tiếp tục bước lên một đỉnh cao mới của khoa học vũ trụ thế giới:
Tháng 4 năm 1979, ông được chọn tham gia chương trình hợp tác vũ trụ quốc tế Interkosmos của Liên Xô.
Ngày 23 tháng 7 năm 1980, trên con tàu vũ trụ Soyuz 37, nhà du hành vũ trụ Phạm Tuân cùng nhà du hành Liên Xô Viktor Gorbatko đã phóng lên không gian, làm việc tại trạm quỹ đạo Salyut 6.
Sự kiện này đã đưa ông trở thành người Việt Nam đầu tiên và là người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ, rạng danh Tổ quốc trên trường quốc tế.
Cống hiến bền bỉ và nhân cách giản dị
Sau khi trở về đất nước, Trung tướng Phạm Tuân tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng trong quân đội: Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân chủng Phòng không - Không quân, Tư lệnh Quân chủng Phòng không - Không quân, rồi Chủ nhiệm Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng cho đến khi nghỉ chế độ.
Dù mang trên mình những danh hiệu cao quý nhất (Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Anh hùng Lao động Liên Xô...), Trung tướng Phạm Tuân ngoài đời luôn giữ thái độ khiêm nhường, giản dị, tình nghĩa với đồng đội và là nguồn cảm hứng lớn cho các thế hệ trẻ Việt Nam.
