ANH HÙNG PHẠM VĂN THỌ – TRỌN NGHĨA, VẸN TÌNH VỚI ĐỒNG ĐỘI GIỮA THỜI BÌNH

Sinh ra và lớn lên trên quê hương Định Hải, huyện Tĩnh Gia, nay là xã Định Hải, tỉnh Thanh Hóa, tháng 3/1967, khi vừa tròn 17 tuổi, chàng trai Phạm Văn Thọ đã tạm gác việc học, tình nguyện lên đường nhập ngũ, mang theo khát vọng được góp sức mình cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Ông được biên chế vào Sư đoàn 304, Quân đoàn 2. Đến cuối năm 1967, ông được điều động tăng cường về Đại đội 5, Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 3, Sư đoàn 324, Quân khu 4 – đơn vị hoạt động trên những chiến trường khốc liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Từ năm 1967 đến năm 1975, Phạm Văn Thọ trực tiếp tham gia và chỉ huy đơn vị chiến đấu hơn 40 trận lớn, nhỏ. Trong những trận đánh ác liệt, ông luôn thể hiện bản lĩnh gan dạ, mưu trí, quyết đoán, cùng đồng đội lập nhiều chiến công. Đơn vị của ông đã tiêu diệt hàng nghìn tên địch; riêng ông trực tiếp diệt 60 tên, bắt sống 36 tên, thu 50 khẩu súng các loại.

Một trong những chiến công đặc biệt của người chiến sĩ trẻ là lần ông dũng cảm bắn rơi tại chỗ một máy bay lên thẳng của địch. Chiến công ấy không chỉ thể hiện tinh thần chiến đấu táo bạo mà còn góp phần mở đầu phong trào thi đua bắn máy bay trong toàn Trung đoàn 3, cổ vũ cán bộ, chiến sĩ tiếp tục lập công trên chiến trường.

Nhưng phía sau những chiến công ấy là những năm tháng chiến đấu đầy mất mát và hiểm nguy. Riêng trong năm 1972, Phạm Văn Thọ ba lần bị thương nặng. Những mảnh đạn còn nằm lại trong cơ thể cùng những vết thương chiến tranh trở thành dấu tích không thể xóa nhòa của một thời trận mạc. Mỗi khi trái gió trở trời, những cơn đau lại trở về, nhắc người lính năm xưa nhớ đến những đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, ngày 6/11/1978, Phạm Văn Thọ được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cùng với danh hiệu cao quý ấy, ông còn được trao tặng nhiều Huân chương Chiến sĩ vẻ vang, Huân chương Chiến sĩ giải phóng và nhiều phần thưởng cao quý khác của Đảng, Nhà nước và quân đội.

Năm 1990, sau khi hoàn thành nhiệm vụ trong quân ngũ, Anh hùng Phạm Văn Thọ trở về quê hương. Nhưng với người lính từng trải qua chiến tranh, trở về không có nghĩa là dừng lại. Ông tiếp tục dành tâm huyết cho công tác Hội Cựu chiến binh huyện Tĩnh Gia, lần lượt đảm nhiệm cương vị Phó Chủ tịch rồi Chủ tịch Hội trong gần 25 năm.

Trên cương vị cán bộ Hội, ông cùng tập thể lãnh đạo triển khai nhiều phong trào giúp hội viên vượt khó, phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống. Đặc biệt, ông tích cực vận động xây dựng 64 căn nhà tình nghĩa trao tặng các gia đình chính sách, góp phần chăm lo đời sống những người có công, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Thế nhưng, đằng sau những tấm Huân chương và những thành tích đáng tự hào, trong lòng người lính già vẫn luôn mang một nỗi trăn trở chưa bao giờ nguôi. Quê hương Định Hải có 63 người con đã hy sinh vì Tổ quốc, nhưng suốt nhiều năm, cả 63 liệt sĩ vẫn chưa được trở về với quê mẹ. Nghĩa trang quê nhà vì thế chỉ có thể là nơi thờ vọng những người con đã hy sinh.

Là người từng trực tiếp chôn cất, an táng nhiều đồng đội giữa chiến trường, ông hiểu hơn ai hết nỗi đau của những gia đình có người thân nằm lại nơi đất khách. Nhiều lần ông cùng thân nhân liệt sĩ trở lại những chiến trường xưa ở A Lưới, Thừa Thiên Huế, hay Thượng Đức, Quảng Nam để tìm kiếm đồng đội. Nhưng chiến tranh đã qua nhiều thập kỷ, địa hình thay đổi, rừng núi biến dạng, những dấu tích năm xưa dần bị thời gian xóa nhòa. Không ít chuyến đi trở về trong vô vọng.

Nỗi day dứt ấy luôn thường trực trong tâm trí người lính già: mình may mắn được trở về, nhưng nhiều đồng đội vẫn chưa thể trở về với gia đình, với quê hương.

Không thể đưa tất cả đồng đội trở về, ông chọn một cách khác để tri ân những người đã nằm xuống: chăm lo cho gia đình của họ. Từ năm 2016, cứ mỗi dịp kỷ niệm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, ông lại tự nguyện trích một phần tiền lương hưu và phụ cấp thương tật để gửi quà đến 63 gia đình liệt sĩ của quê hương Định Hải.

Món quà không lớn, nhưng phía sau đó là cả một tấm lòng. Đó là sự sẻ chia của một người từng cùng đồng đội vào sinh ra tử; là lời tri ân gửi đến những gia đình đã mất đi người thân; và cũng là cách người lính năm xưa giữ trọn lời thề với đồng đội giữa cuộc sống thời bình.

Có lẽ, với Anh hùng Phạm Văn Thọ, những phần quà ấy không đơn thuần là vật chất. Đó là một nén hương lòng, là lời nhắn gửi đến những người đồng đội đã hy sinh rằng: Chiến tranh đã lùi xa, nhưng tình đồng chí, đồng đội thì không bao giờ mất.

Nay Anh hùng Phạm Văn Thọ đã đi xa, trở về với những người đồng đội mà ông từng đau đáu tìm kiếm suốt nhiều năm. Nhưng câu chuyện về cuộc đời ông vẫn còn đó – từ một người lính trẻ gan dạ giữa chiến trường, một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, đến một cán bộ cựu chiến binh tận tụy và một người đồng đội thủy chung, nghĩa tình.