Anh hùng Phan Chu Trinh:
Phan Châu Trinh (1872–1926) là một nhà tư tưởng, nhà văn, nhà thơ và là nhà cách mạng kiệt xuất trong lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XX. Ông được biết đến với tư cách là người khởi xướng phong trào Duy Tân và đề ra đường lối cứu nước bằng con đường cải cách dân chủ.
1. Thông tin cá nhân
Tên thật: Phan Châu Trinh (thường được gọi là Phan Chu Trinh).
Năm sinh – Năm mất: 9/9/1872 – 24/3/1926.
Quê quán: Làng Tây Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam Kỳ (nay thuộc xã Tam Lộc, huyện Phú Ninh), tỉnh Quảng Nam.
Bút danh: Tự là Tử Cán, hiệu Tây Hồ, biệt hiệu Hy Mã.
Gia thế: Sinh ra trong một gia đình có truyền thống võ học; cha là cụ Phan Văn Bình, một nhân sĩ từng tham gia phong trào Cần Vương.
2. Quá trình học tập và sự nghiệp
Học vấn: Ông nổi tiếng thông minh, đỗ Cử nhân năm 1900 và đỗ Phó bảng năm 1901 (cùng khoa với cụ Nguyễn Sinh Huy, thân sinh của Chủ tịch Hồ Chí Minh).
Quan trường: Năm 1902, ông được triều đình bổ nhiệm làm Thừa biện Bộ Lễ, nhưng đến năm 1904 thì từ quan để dấn thân vào con đường hoạt động cách mạng.
Chủ trương cứu nước: Khác với xu hướng bạo động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh chủ trương cứu nước bằng phương pháp hòa bình, cải cách thông qua khẩu hiệu nổi tiếng: "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh".
3. Hoạt động cách mạng nổi bật
Phong trào Duy Tân (1906–1908): Ông trực tiếp lãnh đạo phong trào này ở Trung Kỳ, vận động nhân dân bỏ lối học cũ, học chữ Quốc ngữ, bài trừ hủ tục, và phát triển kinh tế thông qua các hội buôn.
Bị tù đày: Năm 1908, ông bị thực dân Pháp bắt và đày đi Côn Đảo. Sau đó, nhờ sự can thiệp của Hội Nhân quyền Pháp, ông được đưa về đất liền và sang Pháp vào năm 1911.
Hoạt động tại Pháp: Suốt 14 năm ở Pháp (1911–1925), ông tiếp tục đấu tranh đòi dân sinh, dân chủ cho Việt Nam và viết nhiều tác phẩm vạch trần tội ác của chế độ thực dân.
Cuối đời: Năm 1925, ông trở về Sài Gòn nhưng lâm bệnh nặng và qua đời vào tháng 3 năm 1926. Đám tang của ông đã biến thành một cuộc vận động yêu nước rộng lớn trên khắp cả nước.
Phan Châu Trinh được tôn vinh là một trong những nhà khai sáng vĩ đại nhất của dân tộc, người đặt nền móng cho tư tưởng dân chủ và tiến bộ tại Việt Nam.
