Anh hùng Phan Đăng Lưu

Phan Đăng Lưu

Phan Đăng Lưu (1902 – 1941) là nhà cách mạng, nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời là một trong những cây bút tiên phong của báo chí cách mạng Việt Nam. Ông góp phần quan trọng vào quá trình hình thành đường lối tư tưởng và phong trào đấu tranh dân chủ trước Cách mạng Tháng Tám.

Sự nghiệp và vai trò cách mạng

Sinh ngày 5 tháng 5 năm 1902 tại xã Hoa Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An, trong gia đình nhà nho yêu nước, Phan Đăng Lưu sớm tham gia tổ chức Hội Phục Việt – tiền thân của Tân Việt Cách mạng Đảng. Ông từng bị thực dân Pháp bắt giam và đày tại Nhà đày Buôn Ma Thuột, nơi ông bí mật ra tờ “Doãn Đê tù báo” nhằm giác ngộ tinh thần đoàn kết dân tộc. Sau khi được thả, ông hoạt động tại Huế, trở thành Ủy viên Trung ương Đảng (1937) và được phân công phụ trách phong trào Nam Kỳ.

Nhà báo và người truyền bá tư tưởng

Phan Đăng Lưu phụ trách tuyên truyền của Tân Việt, biên dịch và xuất bản nhiều tài liệu như A.B.C Chủ nghĩa Mác, Dân chủ mới, Lịch sử các học thuyết kinh tế. Ông chỉ đạo và viết cho các tờ Sông Hương tục bản, Dân, Dân Tiến, Dân Muốn – những diễn đàn đấu tranh dân chủ công khai ở Trung Kỳ, góp phần đưa tư tưởng cách mạng lan rộng trong xã hội.

Hy sinh và di sản

Tháng 11 năm 1940, khi vào Nam truyền đạt quyết định hoãn Khởi nghĩa Nam Kỳ, ông bị mật thám Pháp bắt và sau đó bị xử bắn ngày 26 tháng 8 năm 1941 tại Ngã Ba Giồng, Hóc Môn, cùng các đồng chí Nguyễn Văn Cừ, Võ Văn Tần, Nguyễn Thị Minh Khai. Với 39 năm tuổi đời và 16 năm hoạt động liên tục, ông để lại tấm gương người cộng sản kiên trung, trí thức yêu nước mẫu mực, được truy tặng nhiều huân chương cao quý và được đặt tên cho nhiều trường học, đường phố trên toàn quốc .