Anh hùng Phan Ngọc Hiển

Phan Ngọc Hiển (1910 – 1941) là một nhà giáo, nhà báo kiên trung và là Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Việt Nam – người anh hùng gắn liền với cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai lịch sử. Sinh ra trong một gia đình nghèo mồ côi cha mẹ tại Cần Thơ, ông nỗ lực học tập để tốt nghiệp Trường Sư phạm Sài Gòn rồi về dạy học tại Rạch Gốc (Cà Mau). Không chỉ mang ánh sáng chữ nghĩa đến cho người dân nghèo, ông còn hăng hái viết báo tiến bộ như Tân Tiến, Sống để đấu tranh chống áp bức thực dân và chính thức gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương vào năm 1936.

Đỉnh cao trong sự nghiệp cách mạng của Phan Ngọc Hiển là đêm ngày 13 tháng 12 năm 1940, khi ông trực tiếp chỉ huy cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai hưởng ứng phong trào Nam Kỳ khởi nghĩa. Dưới sự lãnh đạo mưu trí của ông, quân ta đã hạ đồn bốt Pháp, tiêu diệt tên sếp đồn Lạc-cốt và thu toàn bộ vũ khí, ghi dấu thắng lợi quân sự trọn vẹn duy nhất thời điểm đó ở Nam Bộ. Tuy nhiên, trên đường rút về đất liền để phát triển phong trào, ông cùng các đồng đội bị địch vây bắt tại bãi Khai Long. Dù trải qua nhiều trận tra tấn dã man, Phan Ngọc Hiển vẫn giữ vững khí tiết bất khuất, nhất quyết không khai báo. Ngày 22 tháng 3 năm 1941, ông cùng 9 đồng chí bị thực dân Pháp đưa ra xử bắn tại Cà Mau. Trước lúc hy sinh, ông đã để lại câu nói đĩnh đạc khẳng định niềm tin mãnh liệt vào thắng lợi tất yếu của cách mạng.

Để tri ân người con ưu tú của Nam Bộ, ngày 13/12 đã được chọn làm Ngày Truyền thống Cách mạng của tỉnh Cà Mau, đồng thời tên ông được trang trọng đặt cho huyện Ngọc Hiển – mảnh đất tận cùng phía Nam Tổ quốc – cùng nhiều trường học, đường phố trên khắp cả nước.