Anh hùng Phan Ngọc Hiển - Nhà giáo, nhà báo cách mạng kiên trung và ngọn đuốc Khởi nghĩa Hòn Khoai

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử đấu tranh giữ nước của dân tộc, có những con người đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân và máu xương để viết nên những trang sử vẻ vang. Anh hùng, Liệt sĩ Phan Ngọc Hiển (1910 – 1941) – người con ưu tú của quê hương Nam Bộ, một nhà giáo tận tụy, một nhà báo cách mạng sắc sảo và là người chỉ huy xuất sắc của cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai lịch sử – chính là một biểu tượng sáng ngời như thế. Cuộc đời ngắn ngủi nhưng oanh liệt của ông mãi mãi là ngọn đuốc thiêng liêng soi đường cho các thế hệ trẻ noi theo.

I. Xuất thân nhọc nhằn, ý chí tự học và con đường đến với cách mạng

Phan Ngọc Hiển sinh năm 1910 tại phường Thới Bình, thành phố Cần Thơ trong một gia đình lao động nghèo khó. Sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ từ thuở nhỏ, ông phải bươn chải qua nhiều hoàn cảnh vất vả để mưu sinh và nuôi dưỡng ước mơ học tập. Bằng ý chí kiên cường và nghị lực phi thường, ông đã vượt qua nghịch cảnh để tốt nghiệp Trường Sư phạm Sài Gòn, sau đó rời quê hương xuống vùng đất cực Nam Rạch Gốc (Cà Mau) để làm thầy giáo.

Chính những năm tháng đứng trên bục giảng, tận mắt chứng kiến cảnh đồng bào lao động lam lũ, chịu đựng muôn vàn áp bức dưới ách cai trị tàn bạo của thực dân Pháp và tay sai, lòng yêu nước trong ông càng sục sôi mãnh liệt. Không chỉ truyền chữ, ông còn truyền ngọn lửa yêu nước cho các thế hệ học trò. Nhận thức rõ sức mạnh của truyền thông và ngòi bút, ông đã dấn thân vào con đường báo chí cách mạng, viết nhiều bài báo sắc sảo trên các tờ báo tiến bộ thời bấy giờ để vạch trần tội ác của kẻ thù, đánh thức lòng tự tôn dân tộc và giác ngộ cách mạng cho quần chúng nhân dân, thanh niên vùng đất mũi Cà Mau.

II. Cuộc Khởi nghĩa Hòn Khoai oanh liệt và khí tiết của người cộng sản

Năm 1940, phong trào cách mạng cả nước bước vào giai đoạn sục sôi chuẩn bị cho các cuộc khởi nghĩa giành chính quyền. Hưởng ứng chủ trương của Tỉnh ủy Cà Mau về việc chuẩn bị khởi nghĩa Nam Kỳ, đồng chí Phan Ngọc Hiển được Đảng tin tưởng giao trọng trách lãnh đạo trực tiếp cuộc khởi nghĩa đánh chiếm hòn đảo chiến lược Hòn Khoai.

Đêm 13 rạng sáng ngày 14/12/1940, dưới sự chỉ huy mưu trí, táo bạo và quyết đoán của Phan Ngọc Hiển, Đội khởi nghĩa Hòn Khoai đã bất ngờ tập kích, tiêu diệt gọn bộ máy cai trị của địch trên đảo, thu giữ toàn bộ vũ khí và làm chủ hoàn toàn hòn đảo. Đây là một chiến công vang dội, mở đầu cho chuỗi phong trào đấu tranh vũ trang trực diện tại miền Tây Nam Bộ.

Tuy nhiên, do lực lượng cách mạng còn non trẻ, thiếu thốn vũ khí trong khi kẻ thù huy động lực lượng lớn để đàn áp khốc liệt, đồng chí Phan Ngọc Hiển cùng các đồng đội đã sa vào tay giặc. Trong ngục tối đẫm máu của thực dân Pháp, đối mặt với vô số đòn tra tấn dã man tột cùng, Phan Ngọc Hiển và các chiến sĩ vẫn giữ trọn vẹn khí tiết kiên trung của người cộng sản, tuyệt đối không khai báo nửa lời. Ngày 4/6/1941, thực dân Pháp hèn hạ đem ông cùng các đồng đội ra xử bắn tại Cà Mau. Trước pháp trường, hiên ngang giữa lằn ranh sinh tử, ông vẫn ngẩng cao đầu hô vang khẩu hiệu cách mạng, minh chứng cho một ý chí sắt đá không gì lay chuyển nổi.

III. Giá trị lịch sử và bài học giáo dục lý tưởng sâu sắc cho thế hệ trẻ

Cuộc đời oanh liệt và sự hy sinh lẫy lừng của Anh hùng Phan Ngọc Hiển để lại những giá trị tinh thần vô giá, là bài học lớn cho thế hệ sinh viên và tuổi trẻ Việt Nam hôm nay:

• Bồi dưỡng ý chí tự học và khát vọng cống hiến: Tấm gương vượt khó vươn lên từ một thầy giáo nghèo trở thành nhà báo, người chỉ huy quân sự kiên trung nhắc nhở sinh viên phải luôn nỗ lực trong học tập, không chùn bước trước nghịch cảnh, rèn luyện tri thức để làm chủ bản thân và đất nước.