Anh hùng Phan Thị Ràng (Chị Sứ) – Biểu tượng sáng ngời về khí tiết bất khuất của người phụ nữ Nam Bộ

Phan Thị Ràng sinh năm 1937 tại xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang, trưởng thành trong một gia đình nông dân nghèo giàu lòng yêu nước. Sớm tham gia hoạt động cách mạng từ năm 1950, bà trải qua nhiều công tác phụ vận, thanh vận tại các địa bàn vùng sâu vùng xa ở tỉnh Kiên Giang và luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Đến những năm đầu thập niên 1960, trên cương vị Huyện ủy viên phụ trách khu vực Hòn Chông – Hòn Đất (huyện Hòn Đất, tỉnh Kiên Giang), Phan Thị Ràng đã không quản gian khổ, hiểm nguy, ngày đêm bám sát cơ sở, vận động quần chúng nhân dân xây dựng lực lượng, chống lại các thủ đoạn kìm kẹp, dồn dân lập ấp chiến lược của chính quyền Sài Gòn. Bà nổi tiếng với sự khéo léo, dũng cảm trong công tác tuyên truyền, trực tiếp dẫn dắt nhiều cuộc đấu tranh chính trị trực diện kết hợp với lực lượng vũ trang tự vệ bảo vệ làng xóm.

Tháng 1 năm 1962, trong một đợt càn quét lớn của địch vào căn cứ Hòn Đất nhằm tiêu diệt lực lượng cách mạng địa phương, Phan Thị Ràng không may bị lực lượng bảo an và biệt kích đối phương phục kích bắt giữ. Mặc dù bị chúng dùng mọi thủ đoạn tra tấn dã man, từ dụ dỗ mua chuộc đến những đòn roi tàn độc nhất, bà vẫn kiên định khí tiết của người cộng sản, câm lặng trước mọi câu hỏi khai thác thông tin từ kẻ thù. Không thể khuất phục được ý chí sắt đá của người nữ chiến sĩ, bọn chúng đã hèn hạ thủ tiêu bà vào đêm ngày 9 tháng 1 năm 1962 tại chân núi Hòn Đất, khi bà mới tròn 25 tuổi.

Sự hy sinh oanh liệt của Phan Thị Ràng đã trở thành biểu tượng thiêng liêng của lòng quả cảm và lòng yêu nước thiết tha của phụ nữ miền Nam. Cuộc đời và tấm gương sáng ngời của bà đã khắc sâu vào lịch sử dân tộc, đồng thời là nguyên mẫu bất tử cho nhân vật "Chị Sứ" trong tác phẩm văn học xuất sắc Hòn Đất của nhà văn Anh Đức. Ngày 20 tháng 7 năm 1994, bà được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân.