Anh hùng Phan Văn Son

Ông Phan Văn Son (bí danh Sáu Son), sinh năm 1940, tại làng Bình Hàng Trung, quận Cao Lãnh, tỉnh Sa Đéc (nay là huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp). Năm 1961, ông tham gia Xã đội Bình Hàng Trung, huyện Cao Lãnh, đến tháng 6 năm 1972, được kết nạp vào Đảng.

Từ năm 1965 đến năm 1969, ông công tác tại Hậu cần Tỉnh đội Kiên Phong (nay là Đồng Tháp), với nhiệm vụ sản xuất và sửa chữa vũ khí.

Tháng 10 năm 1969, trong khi thực hiện nhiệm vụ tháo gỡ mìn, ông bị mìn nổ cụt tay. Sau đó, ông được đưa ra Hà Nội chữa trị và an dưỡng, nhưng với lòng nhiệt huyết cách mạng, ông xin tổ chức ở lại dưỡng thương tại địa phương để có điều kiện trực tiếp tham gia đánh Mỹ.

Đầu năm 1971, điều trị vết thương xong, ông tiếp tục tham gia công tác tại Ban An ninh xã Bình Hàng Trung với chức vụ Phó Trưởng Ban, rồi Trưởng Ban.

Quận ly Kiến Văn, tỉnh Kiên Phong, đóng trên địa bàn xã Bình Hàng Trung là một khu căn cứ khá kiên cô, chung quanh là một hệ thống phòng vệ dân sự làm nhiệm vụ cảnh giới và chỉ điểm bắt bớ, phá hoại các cơ sở cách mạng của ta.

Tháng 7 năm 1973, tại khu vực chợ thuộc ấp 2, xã Bình Hàng Trung có tên trưởng ấp và tên phó ấp ác ôn, thường xuyên chỉ điểm đánh phá các cơ sở cách mạng. Theo chỉ đạo của cấp uy xã, ông lập kế hoạch diệt hai tên này. Do khu vực này chỉ cách trung tâm quận Kiến Văn khoảng 300m, qua nghiên cứu tình hình và nhận thấy sẽ gặp nhiều khó khăn nếu hành động vào ban ngày. Ông yêu cầu cơ sở của ta trong nhóm phòng vệ dân sự của ấp báo cáo với Trưởng ấp và Phó ấp, sắp tới, lực lượng cách mạng sẽ đánh vào Trung tâm quận Kiền Văn vào ban đêm, do đó, phải tập hợp lực lượng phòng vệ dân sự để phòng ngừa và đánh trả.

Khi nhận được tin, tên Trưởng ấp và Phó ấp tập hợp II phòng vệ dân sự tại trụ sở của ấp (ngang chợ Bình Hàng Trung), với đầy đủ vũ khí. Lúc này, ông ra lệnh vây bắt và bắn chết tại chỗ cả hai tên Trưởng ấp và Phó ấp, bắt sống II phòng vệ dân sự, thu oi súng trung liên, oi ga-răng, og khẩu MI, M2, đồng thời dẫn giải II tên bị bắt về cứ, sau đó giáo dục, cảm hóa và cho họ về với gia đình. Trận đánh này tạo được tiếng vang lớn, làm cho địch hoang mang, lo sợ, phải co cụm trong thời gian dài, tạo thêm điều kiện, khí thế cho phong trào cách mạng ở địa phương.

Tại trung tâm quận lỵ Kiến Văn có hai tên cảnh sát ác ôn, có nhiều nợ máu với nhân dân, thường lùng sục, bắt bớ những người có liên quan tới cách mạng và hạch sách, làm tiền nhân dân. Cấp uy xã Bình Hàng Trung giao nhiệm vụ cho ông Phan Văn Son, Trưởng Ban An ninh xã, trực tiếp chỉ huy thực hiện nhiệm vụ. Ông đề xuất phương án diệt hai tên này tại nhà, khi chúng về thăm gia đình tại xã Mỹ Hội (cách đồn Mỹ Hội khoảng 350m).

Vào một đêm của tháng II năm 1973, ông chỉ huy một tiểu đội du kích, gồm 07 đồng chí, phục kích khu vực nhà hai tên này, đến sáng không phát hiện đối tượng, sợ bị lộ, ông ra lệnh rút lui. Đến 8 giờ sáng cùng ngày, được tin cơ sở báo, hai tên đang có mặt tại nhà, ông Phan Văn Son và tiểu đội du kích cải trang là lính ngụy, vượt qua đồn Mỹ Thành và hậu cứ Kiến Văn, với sự giúp đỡ của cơ sở mật, đến 14 giờ chiều cùng ngày thì tiếp cận được mục tiêu. Tiểu đội chia làm hai mũi (vì nhà hai tên này cách nhau khoảng 200m, ở hai bên bờ một con rạch). Ông Phan Văn Son phân công Xã đội Phó dẫn một mũi gồm ba du kích có nhiệm vụ bắt một tên, còn ông dẫn theo hai du kích có nhiệm vụ bắt tên còn lại. Cả hai mũi hoàn thành nhiệm vụ, diệt hai tên cảnh sát ác ôn và rút lui an toàn.

Với sự mưu trí, dũng cảm và tinh thần cương quyết diệt ác, phá kềm, ông Phan Văn Son đã trực tiếp chỉ huy tổ du kích diệt tề điệp ác ôn giữa ban ngày, ngay sát đồn địch, bảo toàn được lực lượng, gây tiếng vang lớn, làm cho địch hoang mang, lo sợ, nội bộ hoài nghi lẫn nhau, tạo điều kiện cho lực lượng và cơ sở của ta hoạt động thuận lợi và giành được những thắng lợi mới.

Tháng 5 năm 1975, ông Phan Văn Son được điều động về công tác tại Công an huyện Cao Lãnh. Năm 1987, vết thương cũ tái phát, sức khỏe yếu, ông xin về nhà dưỡng bệnh. Đến năm 1992, ông qua đời, hưởng dương 52 tuổi.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ngày oi tháng 3 năm 2010, ông Phan Văn Son được Chủ tịch nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.