ANH HÙNG PHAN VĂN ÚT – NGƯỜI CẢM TỬ HẠ GỤC TƯỚNG PHÁP GIỮA LÒNG SA ĐÉC

Phan Văn Út sinh năm 1932 tại làng Tân Phú Trung, tỉnh Sa Đéc, nay là xã Tân Phú Trung, tỉnh Đồng Tháp. Năm 17 tuổi, đồng chí tham gia công tác cách mạng tại địa phương. Trong hoàn cảnh lực lượng cách mạng hoạt động hết sức khó khăn, tổ chức phân công Phan Văn Út thâm nhập vào Tổng hành dinh lực lượng vũ trang “Bảo Quốc Đoàn” của Cao Đài thân Pháp tại Sa Đéc, do Văn Thành Cao chỉ huy. Nhờ tạo được lòng tin, đồng chí được giao làm công tác văn thư, đánh máy và được Văn Thành Cao nhận làm con nuôi. Vị trí đặc biệt này giúp Phan Văn Út nắm được nhiều thông tin quan trọng về hoạt động của “Bảo Quốc Đoàn” và quân Pháp, từ đó kịp thời cung cấp cho Công an thị xã Sa Đéc.

Cuối tháng 7-1951, tin tình báo cho biết một phái đoàn quan chức cấp cao của Pháp và Nam phần sẽ đến Sa Đéc “kinh lý”. Thị đội và Công an thị xã Sa Đéc quyết định tổ chức một trận đánh nhằm tiêu diệt lực lượng chỉ huy của địch, gây tiếng vang và làm suy giảm uy thế của đối phương. Phương án được lựa chọn là đưa một chiến sĩ tiếp cận mục tiêu và sử dụng chất nổ. Phan Văn Út đã nhận nhiệm vụ với quyết tâm hoàn thành bằng mọi giá.

Sáng 31-7-1951, phái đoàn cấp cao của Pháp và chính quyền Nam phần có mặt tại Tiểu khu Sa Đéc. Khi đoàn quan khách tiến hành duyệt hàng quân danh dự của “Thanh niên Bảo Quốc Đoàn”, Phan Văn Út bất ngờ bước nhanh, áp sát mục tiêu và kích nổ. Hai tiếng nổ vang lên giữa Tiểu khu Sa Đéc, làm đội hình địch náo loạn. Trận đánh đã tiêu diệt Thiếu tướng Chanson, Ủy viên Cộng hòa Pháp, Tư lệnh quân đội Pháp tại Nam phần; Thái Lập Thành, Thủ hiến Nam phần Việt Nam; cùng một đại tá và một trung tá Pháp, đồng thời làm 12 sĩ quan khác bị thương. Phan Văn Út cũng anh dũng hy sinh tại trận.

Chiến công của người chiến sĩ trẻ đã gây tiếng vang lớn trên chiến trường Sa Đéc. Ngày 16-8-1951, Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Bộ ra Chỉ thị số 61/KH-51, quyết định truy tặng Phan Văn Út Huy hiệu Kháng chiến Nam Bộ và đề nghị Chính phủ truy tặng huân chương, đồng thời yêu cầu tổ chức truy điệu trọng thể để nêu gương người cảm tử đã tự nguyện hy sinh vì dân tộc. Từ chiến công ấy, phong trào thi đua giết giặc, lập công trong quân và dân tỉnh Sa Đéc càng được đẩy mạnh.

Gần nửa thế kỷ sau ngày hy sinh, những cống hiến của người chiến sĩ trẻ tiếp tục được Đảng, Nhà nước ghi nhận. Ngày 22-7-1998, Chủ tịch nước truy tặng Liệt sĩ Phan Văn Út danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Để ghi nhớ công lao của người con ưu tú, thành phố Sa Đéc đã xây dựng công viên và tượng đài Phan Văn Út tại khu vực đối diện nơi đồng chí anh dũng hy sinh năm xưa.

Ở tuổi 19, Phan Văn Út đã chọn cho mình một con đường đặc biệt: âm thầm hoạt động trong lòng địch, thu thập thông tin phục vụ cách mạng và cuối cùng trực tiếp thực hiện một trận đánh cảm tử. Chiến công ngày 31-7-1951 không chỉ thể hiện sự táo bạo, mưu trí mà còn cho thấy tinh thần sẵn sàng hy sinh của một người chiến sĩ trẻ vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Từ quê hương Tân Phú Trung hôm nay, câu chuyện về Anh hùng Phan Văn Út vẫn được nhắc nhớ như một dấu son trong lịch sử kháng chiến của vùng đất Sa Đéc. Tuổi đời ngắn ngủi nhưng chiến công và tinh thần cảm tử của đồng chí đã vượt qua giới hạn của thời gian, trở thành tấm gương sáng về lòng yêu nước, sự trung thành với cách mạng và ý chí quyết tâm đánh giặc của thế hệ trẻ Việt Nam.