ANH HÙNG PHI CÔNG NGUYỄN VĂN BẢY – NGƯỜI CHIẾN SĨ QUẢ CẢM TRÊN BẦU TRỜI TỔ QUỐC

Trong lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, có những con người đã để lại dấu ấn đặc biệt không chỉ bằng những chiến công, mà còn bằng ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần cống hiến. Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy, tên thật là Nguyễn Văn Hoa, là một trong những phi công tiêu biểu của Không quân nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ.

Ông sinh ngày 2 tháng 2 năm 1936 tại xã Tân Dương, huyện Lai Vung, tỉnh Đồng Tháp. Từ nhỏ, ông đã chứng kiến và tham gia cùng gia đình, nhân dân địa phương trong phong trào yêu nước những ngày Cách mạng tháng Tám năm 1945. Theo lời kể được VTV ghi lại, đến năm 17 tuổi, Nguyễn Văn Bảy theo Việt Minh làm cách mạng và sau đó gia nhập quân đội.

Từ người lính miền Nam đến phi công quân sự

Năm 1954, Nguyễn Văn Bảy tập kết ra miền Bắc. Năm 1960, ông được lựa chọn chuyển sang lực lượng không quân và được cử đi học lái máy bay ở nước ngoài. Theo tài liệu của Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, mặc dù trình độ văn hóa ban đầu còn hạn chế, ông đã nỗ lực học tập để đáp ứng yêu cầu đào tạo phi công và trở thành một trong những học viên được đào tạo lái máy bay MiG-17.

Năm 1965, ông cùng những phi công đầu tiên trở về Việt Nam, sẵn sàng tham gia chiến đấu bảo vệ miền Bắc. Ông được biên chế vào Trung đoàn Không quân tiêm kích 923, một trong những đơn vị chủ lực của Không quân nhân dân Việt Nam thời kỳ đó.

Những trận không chiến đầu tiên đặt người phi công trẻ trước một thử thách rất lớn. Máy bay MiG-17 của Việt Nam có những hạn chế nhất định so với nhiều loại máy bay hiện đại của Không quân Hoa Kỳ. Tuy nhiên, bằng khả năng quan sát, kỹ thuật điều khiển máy bay, sự bình tĩnh và kinh nghiệm chiến đấu, Nguyễn Văn Bảy từng bước hình thành cách đánh riêng.

Báo Quân đội nhân dân ghi lại rằng trong trận không chiến đầu tiên của ông vào năm 1965, chiếc MiG-17 đã bị trúng nhiều mảnh đạn nhưng ông vẫn cố gắng điều khiển máy bay trở về và hạ cánh an toàn. Chiếc máy bay được phát hiện có tới 84 lỗ thủng.

Bảy chiến công trên bầu trời miền Bắc

Ngày 26 tháng 4 năm 1966 đánh dấu một cột mốc quan trọng trong cuộc đời chiến đấu của Nguyễn Văn Bảy. Ông bắn rơi chiếc F-4C đầu tiên. Sau đó, trong những trận không chiến tiếp theo, ông tiếp tục lập thêm nhiều chiến công.

Theo TTXVN/Vietnam+, trong thời gian chiến đấu, ông đã trực tiếp tham gia 13 trận không chiến và bắn hạ tổng cộng 7 máy bay Mỹ, gồm 5 chiếc F-4 và 2 chiếc F-105. Ông được xếp vào nhóm phi công đạt cấp độ “Ace/Ách”, một thuật ngữ dùng để chỉ những phi công quân sự đã bắn hạ từ 5 máy bay đối phương trở lên.

Những con số ấy phản ánh một phần chiến công của người phi công Nguyễn Văn Bảy. Đằng sau mỗi lần xuất kích là những giờ phút đối mặt với nguy hiểm, đòi hỏi người phi công phải có bản lĩnh, khả năng xử lý tình huống nhanh và tinh thần quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Điều đáng chú ý là sau những chiến công trên bầu trời, hình ảnh Nguyễn Văn Bảy trong ký ức của đồng đội và người dân lại rất giản dị. VTV từng ghi lại hình ảnh ông sau khi nghỉ hưu trở về quê nhà Lai Vung, gắn bó với cuộc sống của một người nông dân, chăm sóc vườn cây và ao cá.

Người chiến sĩ được Chủ tịch Hồ Chí Minh gặp gỡ, động viên

Một dấu ấn đặc biệt trong cuộc đời Nguyễn Văn Bảy là những lần ông được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Năm 1960, trước khi lên đường học lái máy bay, ông cùng các chiến sĩ miền Nam được gặp Bác Hồ. Theo lời kể được TTXVN ghi lại, Bác căn dặn các chiến sĩ phải học tập và rèn luyện để trở thành những phi công giỏi, phục vụ sự nghiệp giải phóng đất nước.

Sau những chiến công trên bầu trời miền Bắc, Nguyễn Văn Bảy nhiều lần được gặp Bác Hồ. Ông được trao 7 Huy hiệu Bác Hồ gắn với những lần lập chiến công. Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng ghi lại lời kể của ông về những lần được gặp Bác và sự động viên của Người đối với những phi công có thành tích chiến đấu xuất sắc.

Năm 1967, Nguyễn Văn Bảy được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau đó, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị trong Quân chủng Phòng không – Không quân, trong đó có Phó Tham mưu trưởng Quân chủng.

Một trong những kỷ niệm sâu sắc nhất của ông gắn với những ngày cuối đời của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngày 9 tháng 9 năm 1969, trong lễ tang Bác Hồ, biên đội MiG-17 do Nguyễn Văn Bảy làm phi đội trưởng bay qua Quảng trường Ba Đình, nghiêng cánh chào vĩnh biệt Người. Câu chuyện này được TTXVN và Ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ghi lại qua lời kể của chính ông.

Một người anh hùng nhưng sống giản dị

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trong quân đội và nghỉ hưu, Nguyễn Văn Bảy trở về quê hương Đồng Tháp. Hình ảnh một người từng nhiều lần đối mặt với máy bay đối phương trên bầu trời lại gắn với cuộc sống rất đỗi bình dị của một người nông dân Nam Bộ.

VTV từng giới thiệu ông trong hình ảnh một “lão nông” ở Lai Vung, gắn bó với ao cá, vườn cây và cuộc sống địa phương. Đồng đội cũng nhắc đến ông như một người tài năng nhưng giản dị, gần gũi.

Ngày 22 tháng 9 năm 2019, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy qua đời tại Bệnh viện Quân y 175, hưởng thọ 84 tuổi. Báo Quân đội nhân dân ghi nhận ông từng giữ chức Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không – Không quân và được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý, trong đó có Huân chương Quân công, Huân chương Chiến công, Huân chương Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và Huân chương Bảo vệ Tổ quốc.

Dấu ấn còn lại

Cuộc đời Nguyễn Văn Bảy là câu chuyện về một người thanh niên miền Nam trưởng thành trong những năm tháng đất nước có chiến tranh, từ một người lính trở thành phi công quân sự, rồi trở thành một trong những phi công có nhiều chiến công của Không quân nhân dân Việt Nam.

Bảy lần bắn hạ máy bay đối phương là những con số được ghi lại trong lịch sử. Nhưng bên cạnh những con số ấy còn là một hành trình dài của học tập, rèn luyện, chiến đấu và cống hiến. Từ những ngày đầu học lái máy bay ở nước ngoài, những lần xuất kích trên bầu trời miền Bắc, đến những năm tháng trở về cuộc sống đời thường tại quê nhà, ông luôn để lại hình ảnh của một người lính có ý chí và tinh thần trách nhiệm.

Sự nghiệp của Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Bảy vì thế không chỉ được nhớ đến qua những chiến công trên bầu trời, mà còn qua hình ảnh một người chiến sĩ sau chiến tranh trở về với cuộc sống bình dị. Những câu chuyện về ông góp phần giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về một giai đoạn lịch sử nhiều gian khó và về những con người đã dành tuổi trẻ của mình cho nhiệm vụ bảo vệ đất nước.