Anh hùng Phùng Văn Khầu - Huyền thoại ngắm bắn qua nòng pháo nơi đồi E1

Huyền thoại ngắm bắn qua nòng pháo nơi đồi E1: Chân dung Anh hùng Phùng Văn Khầu

Trong lịch sử quân sự thế giới, hiếm có một chiến dịch nào chứng kiến những kỳ tích phi thường bằng sức người và ý chí thép như chiến thắng Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Giữa những tấm gương anh dũng "khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt", Đại tá Phùng Văn Khầu (1929/1930 – 2021) nổi lên như một huyền thoại bất tử của Binh chủng Pháo binh. Trên cương vị Trung đội trưởng pháo binh thuộc Đại đội 755, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351 tại thời điểm được tuyên dương, cuộc đời người con đất Nùng Cao Bằng là bài văn hùng tráng về ý chí tự lực tự cường và lòng dũng cảm vô song.

Từ chú bé mồ côi đến duyên nợ với những nòng pháo

Anh hùng Phùng Văn Khầu sinh năm 1929 hoặc 1930, là người dân tộc Nùng, sinh ra tại xã Đức Hồng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Tuổi thơ của ông là một chuỗi ngày đẫm nước mắt khi mồ côi cả cha lẫn mẹ từ rất sớm, phải đi ở đợ, làm thuê cho địa chủ chịu muôn vàn áp bức. Thấu hiểu nỗi nhục mất nước, năm 1946 khi mới mười bảy tuổi, ông trốn khỏi nhà địa chủ để tham gia hoạt động liên lạc tại địa phương. Tháng 12 năm 1949, ông chính thức xung phong nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn Pháo binh 675.

Ngày đầu tiếp xúc với khẩu sơn pháo 75mm – một loại hỏa lực hiện đại lúc bấy giờ, Phùng Văn Khầu gặp vô vàn trở ngại do không biết chữ. Không thể đọc các thông số trên kính ngắm hay tài liệu kỹ thuật, ông không hề nản chí mà tự mày mò học hỏi đồng đội, ghi nhớ tính năng vũ khí bằng cách riêng của mình. Từ một người mù chữ, ông đã rèn luyện kỹ năng ngắm trực tiếp bằng mắt thường qua nòng pháo chuẩn xác đến mức kinh ngạc, lập công lớn qua 7 chiến dịch lớn trước năm 1954.

Kỳ tích một mình vận hành sơn pháo trên đồi E1

Đỉnh cao chiến công của Phùng Văn Khầu diễn ra trong đợt tấn công thứ hai vào tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ tháng 3 năm 1954. Khẩu đội của ông được giao nhiệm vụ đưa pháo áp sát đồi E1, bắn khống chế hỏa lực và tiêu diệt các lô cốt kiên cố của địch để mở đường cho bộ binh ta xung phong.

Chiều ngày 30/3/1954, trận đánh nổ ra vô cùng ác liệt. Do không sử dụng máy ngắm, loạt đạn đầu của khẩu đội bắn không hiệu quả trước hệ thống ụ súng kiên cố của Pháp. Giữa làm bom đạn địch dội xuống như trút nước, Phùng Văn Khầu đã đưa ra quyết định táo bạo: mở khóa nòng pháo, dùng mắt thường ngắm bắn trực tiếp qua nòng pháo hướng thẳng vào mục tiêu. Bằng phương pháp bắn độc đáo này, ông đã chỉ huy khẩu đội bắn 22 phát đạn trúng đích cả 22, đánh sập hoàn toàn 4 lô cốt kiên cố của địch, tiết kiệm 8 viên đạn so với chỉ tiêu trên giao và giúp bộ binh làm chủ đồi E1.

Sau đó, khẩu đội của ông được lệnh chuyển sang phòng ngự, giữ vững trận địa đồi E dưới làn pháo kích điên cuồng của quân Pháp hòng chiếm lại cứ điểm. Trận chiến kéo dài suốt 36 ngày đêm trong điều kiện hết sức ngặt nghèo. Bom đạn địch lần lượt cướp đi sinh mạng hoặc làm bị thương nặng các chiến sĩ trong khẩu đội, có những thời điểm trên mâm pháo chỉ còn lại một mình Phùng Văn Khầu. Trong tình thế hiểm nghèo, người chiến sĩ Nùng ấy đã lập nên một kỳ tích chưa từng có trong lịch sử pháo binh: ông tự mình làm thay công việc của toàn khẩu đội – vừa làm chỉ huy, vừa làm pháo thủ ngắm bắn, vừa tự ôm đạn nạp vào nòng pháo. Một mình ông bám trụ giữa trận địa khói lửa, tự tay bắn hạ nhiều khẩu pháo 105 ly của địch và đẩy lùi hàng loạt đợt phản kích của bộ binh Pháp.

Tấm gương liêm chính giữa đời thường

Với những đại chiến công xuất sắc tại lòng chảo Điện Biên, ngày 31/08/1955, đồng chí Phùng Văn Khầu vinh dự là một trong những người đầu tiên được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân khi mới 26 tuổi. Ngoài ra, ông còn vinh dự được đích thân Bác Hồ khen ngợi và trao tặng Huy hiệu của Người.

Sau ngày hòa bình lập lại, ông tiếp tục cống hiến cho quân đội và từng giữ chức vụ Đại tá, Phó chủ nhiệm Chính trị Trường Sĩ quan Pháo binh ở Sơn Tây. Trong thời bình, ông không chỉ là một nhà sư phạm mẫu mực mà còn nổi tiếng là một "người hùng chống tiêu cực", sống một cuộc đời vô cùng thanh liêm, giản dị và gần gũi với nhân dân cho đến khi qua đời vào năm 2021.

Hình ảnh người anh hùng một mình vận hành khẩu sơn pháo 75mm bên đồi E1 đã trở thành biểu tượng bất diệt cho ý chí kiên cường của dân tộc, được lưu giữ trang trọng trong sử sách quân sự Việt Nam tại bài viết của Báo Quân đội nhân dân.