ANH HÙNG PHÙNG VĂN KHẦU – NGƯỜI CHIẾN SĨ MỘT MÌNH VẬN HÀNH KHẨU SƠN PHÁO 75MM
Đào Khánh Linh
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, giữa những trận địa pháo ác liệt, hình ảnh người chiến sĩ Phùng Văn Khầu một mình vận hành khẩu sơn pháo 75mm, liên tiếp đánh trúng các hỏa điểm và pháo binh địch đã trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, sự mưu trí và ý chí kiên cường của người lính Việt Nam.
Từ cậu bé mồ côi đến người chiến sĩ pháo binh
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu sinh năm 1930, là người dân tộc Nùng, quê tại xã Đức Hùng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, mới 8 tuổi ông đã phải đi ở để kiếm sống. Cuộc đời của cậu bé nghèo chỉ thực sự bước sang trang mới khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công.
Từ năm 1946, Phùng Văn Khầu tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương, từng làm liên lạc, chiến sĩ an ninh và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Tháng 12-1949, ông tình nguyện nhập ngũ, được biên chế vào Binh chủng Pháo binh, Trung đoàn 675.
Những ngày đầu làm quen với pháo không hề dễ dàng. Không biết chữ, lại chưa biết sử dụng máy ngắm, Phùng Văn Khầu phải tìm cách ngắm bắn trực tiếp qua nòng pháo. Những phát đạn đầu tiên còn chệch mục tiêu, nhưng bằng sự kiên trì luyện tập, ông dần làm chủ khẩu pháo và có khả năng ngắm bắn chính xác không kém sử dụng máy ngắm.
Trước khi bước vào Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu đã tham gia nhiều chiến dịch lớn, trải qua hàng chục trận đánh. Ở mỗi trận chiến, ông đều thể hiện sự gan dạ, nhanh nhẹn, mưu trí, thao tác pháo thuần thục và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
35 ngày đêm bám trụ trận địa pháo
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, khẩu đội của Phùng Văn Khầu được giao nhiệm vụ sử dụng sơn pháo 75mm bắn phá các vị trí của quân Pháp tại đồi E. Ngay trong những trận đánh đầu tiên, ông đã chỉ huy khẩu đội bắn 22 quả đạn và cả 22 quả đều trúng mục tiêu, góp phần tiêu diệt sinh lực địch.
Sau đó, khi chuyển sang nhiệm vụ phòng ngự, Phùng Văn Khầu cùng đồng đội khẩn trương xây dựng trận địa. Suốt 35 ngày đêm, khẩu đội phải hứng chịu những đợt pháo kích dữ dội của quân Pháp.
Có thời điểm, khẩu đội chỉ còn lại hai người. Bản thân Phùng Văn Khầu nhiều lần bị sức ép, bị thương nhưng vẫn không rời trận địa. Mỗi khi bộ binh yêu cầu chi viện, ông lại lập tức đưa pháo vào trạng thái chiến đấu, sẵn sàng bắn phá các hỏa điểm địch.
Đặc biệt, có lúc khẩu đội không còn đủ người vận hành pháo, Phùng Văn Khầu phải đảm nhiệm nhiều vị trí cùng lúc: vừa ngắm bắn, vừa quan sát mục tiêu, vừa theo dõi điểm nổ để điều chỉnh đường đạn.
Bằng kinh nghiệm và khả năng quan sát chính xác, ông liên tiếp bắn trúng hai khẩu pháo 105mm cùng một khẩu đại liên của quân Pháp. Có những lúc bị sức ép đến ngất đi, nhưng khi tỉnh lại, ông vẫn tiếp tục trở về vị trí chiến đấu.
Khi bộ binh cần hỏa lực chi viện, Phùng Văn Khầu thường nhanh chóng xác định mục tiêu và có những phát bắn chính xác ngay từ loạt đầu tiên, góp phần dập tắt các hỏa điểm, tạo điều kiện cho bộ binh tiến công.
Khẩu sơn pháo 75mm và những chiến công trên đồi E
Với chỉ một khẩu sơn pháo 75mm, trong thời gian chiến đấu phòng ngự tại đồi E, Phùng Văn Khầu đã cùng đồng đội phá hủy 5 khẩu pháo 105mm, 6 khẩu đại liên, 1 lô cốt, 1 kho đạn và tiêu diệt hàng trăm binh lính địch.
Những con số ấy cho thấy hiệu quả chiến đấu đặc biệt của khẩu pháo nhỏ trên trận địa Điện Biên Phủ. Quan trọng hơn, phía sau mỗi phát đạn chính xác là bản lĩnh của người chiến sĩ luôn bám trụ trận địa trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt.
Không chỉ chiến đấu dũng cảm, Phùng Văn Khầu còn là cán bộ luôn gần gũi, sâu sát với đồng đội. Ông chú trọng xây dựng khẩu đội đoàn kết, tiến bộ, giữ lối sống giản dị, chân thành và khiêm tốn nên được cán bộ, chiến sĩ tin yêu, quý trọng.
Người anh hùng của trận địa Điện Biên Phủ
Những chiến công trong Chiến dịch Điện Biên Phủ đã đưa tên tuổi Phùng Văn Khầu trở thành một trong những tấm gương tiêu biểu của lực lượng pháo binh Việt Nam.
Ông được tặng một Huân chương Chiến công hạng Nhì, hai Huân chương Chiến công hạng Ba, nhiều lần được Đại đoàn và Trung đoàn khen thưởng, hai lần được bầu là Chiến sĩ thi đua Đại đoàn.
Năm 1955, Nhà nước trao tặng Phùng Văn Khầu Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, ông tiếp tục cống hiến trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, trải qua nhiều cương vị công tác. Dù ở bất kỳ vị trí nào, ông vẫn giữ phẩm chất giản dị, gương mẫu, gần gũi với đồng đội và nhân dân.
Trong cuộc đời mình, Phùng Văn Khầu nhiều lần vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhận được sự quan tâm, căn dặn của Người. Khi nghỉ hưu, ông vẫn tích cực tham gia các hoạt động tại địa phương, giữ gìn phẩm chất cao đẹp của người lính Bộ đội Cụ Hồ.
Ngày 25-8-2021, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu qua đời. Hình ảnh người chiến sĩ dân tộc Nùng năm xưa bên khẩu sơn pháo 75mm vẫn là một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử Chiến dịch Điện Biên Phủ, góp phần làm sáng lên tinh thần dũng cảm, mưu trí, kiên cường và quyết tâm chiến đấu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.


