Anh hùng Phùng Văn Khầu – Người chiến sĩ pháo binh quả cảm

Anh hùng Phùng Văn Khầu – Người chiến sĩ pháo binh quả cảm

Trong những trang sử hào hùng của Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, bên cạnh những trận đánh lớn và những người chỉ huy tài ba còn có biết bao người lính bình dị đã làm nên những chiến công phi thường. Họ không phải lúc nào cũng đứng ở vị trí cao, nhưng bằng lòng dũng cảm, sự mưu trí và ý chí vượt lên giới hạn của bản thân, họ đã trở thành những biểu tượng bất diệt của người lính Việt Nam.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu là một trong những người như thế.

Tên tuổi ông gắn liền với khẩu sơn pháo 75mm trên đồi E1, với những ngày tháng chiến đấu khốc liệt ở Điện Biên Phủ và đặc biệt là câu chuyện một người chiến sĩ đã tiếp tục vận hành khẩu pháo khi những đồng đội trong khẩu đội lần lượt hy sinh, bị thương. Chiến công ấy đã trở thành một trong những câu chuyện tiêu biểu về ý chí và lòng quả cảm của người chiến sĩ Điện Biên.

1. Tuổi thơ gian khó và con đường đến với cách mạng

Phùng Văn Khầu là người dân tộc Nùng, sinh tại vùng Trùng Khánh, Cao Bằng. Tuổi thơ của ông trải qua rất nhiều thiếu thốn. Cha mẹ mất sớm, từ khi còn nhỏ ông đã phải đi ở đợ cho nhà giàu để kiếm sống. Những năm tháng tuổi thơ ấy đã giúp ông sớm hiểu được nỗi cơ cực của người dân trong xã hội cũ.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, cuộc đời của người thanh niên dân tộc Nùng ấy bắt đầu bước sang một trang mới. Năm 1946, ông tham gia hoạt động tại địa phương, từng làm liên lạc và công tác an ninh. Đến cuối năm 1949, ông xung phong vào bộ đội và được biên chế vào lực lượng pháo binh.

Đến với pháo binh trong điều kiện gần như chưa được học hành đầy đủ, Phùng Văn Khầu gặp không ít khó khăn. Ông không biết chữ và chưa biết sử dụng máy ngắm pháo. Trong những ngày đầu, ông phải tập ngắm bắn bằng cách quan sát qua nòng pháo. Những phát đạn đầu tiên có thể còn chệch mục tiêu, nhưng bằng sự kiên trì luyện tập, ông dần làm chủ khẩu pháo và đạt được khả năng ngắm bắn chính xác.

Từ một người lính xuất thân nghèo khó, Phùng Văn Khầu từng bước trưởng thành trong môi trường quân đội. Trước năm 1954, ông đã tham gia nhiều chiến dịch và trận đánh, tích lũy kinh nghiệm chiến đấu và trở thành một pháo thủ có bản lĩnh.

2. Người chiến sĩ pháo binh trên mặt trận Điện Biên Phủ

Năm 1954, Phùng Văn Khầu cùng đơn vị tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, thuộc Đại đoàn Công pháo 351.

Khẩu sơn pháo 75mm trở thành người bạn chiến đấu gắn bó với ông trong suốt những ngày tháng ác liệt trên chiến trường. Đây là loại pháo có khả năng cơ động, phù hợp với cách đánh của bộ đội ta trên địa hình đồi núi. Khẩu pháo của khẩu đội Phùng Văn Khầu được sử dụng để bắn trực tiếp vào các mục tiêu của quân Pháp, phối hợp chặt chẽ với bộ binh.

Trong những ngày đầu của đợt tiến công thứ hai, đơn vị ông được giao nhiệm vụ chiến đấu trên đồi E1. Đây là một vị trí có ý nghĩa quan trọng đối với chiến trường Điện Biên Phủ. Việc giữ vững và giành quyền kiểm soát khu vực này có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiến công của quân ta về phía trung tâm tập đoàn cứ điểm.

Đêm 2/4/1954, ba khẩu đội của Đại đội 755 được lệnh đưa pháo lên đồi E1 để chuyển sang phòng ngự. Nhiệm vụ của những khẩu sơn pháo 75mm là bắn trực tiếp vào pháo binh, xe tăng và bộ binh địch khi chúng phản kích.

Những khẩu pháo được đặt trong công sự có nắp, vừa bảo đảm khả năng chiến đấu vừa hạn chế nguy cơ bị đối phương phát hiện.

Từ đây bắt đầu một trong những giai đoạn chiến đấu ác liệt nhất trong cuộc đời Phùng Văn Khầu.

3. Trận chiến đặc biệt trên đồi E1

Ngày 23–24/4/1954, quân Pháp tổ chức một đợt phản kích lớn nhằm đẩy lực lượng ta khỏi khu vực chia cắt sân bay Mường Thanh. Pháo binh và xe tăng của đối phương được huy động để chống trả quyết liệt. Khẩu đội của Phùng Văn Khầu được giao nhiệm vụ bắn yểm trợ cho bộ binh và tiêu diệt hỏa lực đối phương.

Trong quá trình chiến đấu, khẩu đội của ông chịu tổn thất rất nặng. Những người đồng đội lần lượt hy sinh hoặc bị thương.

Cuối cùng, Phùng Văn Khầu trở thành người duy nhất còn khả năng chiến đấu bên khẩu pháo.

Một khẩu pháo vốn cần nhiều người để vận hành. Người quan sát phải xác định mục tiêu; người tính toán cự ly; pháo thủ phải thao tác; người nạp đạn, người bắn. Nhưng trong hoàn cảnh đặc biệt ấy, Phùng Văn Khầu đã tự mình thực hiện những công việc của cả khẩu đội. Ông vừa quan sát, xác định mục tiêu, điều chỉnh hướng bắn, nạp đạn và thực hiện thao tác khai hỏa.

Đó không đơn thuần là câu chuyện về sức mạnh thể chất.

Đó là câu chuyện về ý chí.

Một người lính đứng trước khẩu pháo, phía trước là hỏa lực mạnh của đối phương, bên cạnh là những người đồng đội đã hy sinh. Trong hoàn cảnh ấy, điều giữ ông tiếp tục chiến đấu chính là quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ.

Theo hồi ức của chính Phùng Văn Khầu tại lễ kỷ niệm 60 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, trong trận đánh đó, khẩu pháo 75mm của ông đã phá hủy bốn khẩu pháo 105mm, hai khẩu đại liên và một kho đạn, đồng thời gây tổn thất lớn cho lực lượng đối phương, góp phần chi viện cho bộ binh.

Đây là một trong những chiến công đặc biệt tiêu biểu của pháo binh Việt Nam trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

4. Một khẩu pháo – một câu chuyện lịch sử

Ngày nay, khẩu sơn pháo 75mm từng gắn với chiến công của Phùng Văn Khầu đã trở thành một hiện vật lịch sử.

Khẩu pháo thuộc Khẩu đội 2, Đại đội 755, Trung đoàn pháo binh 675, Đại đoàn 351; nó tham gia chiến đấu tại Điện Biên Phủ từ ngày 24/3 đến ngày 7/5/1954. Hiện vật ấy từng được trưng bày tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, gắn với tên tuổi người khẩu đội trưởng đã cùng nó trải qua những trận chiến khốc liệt.

Nhìn vào một khẩu pháo bằng thép tưởng như vô tri, người ta có thể nhớ đến những bàn tay đã vận hành nó giữa mưa bom bão đạn.

Có thể nhớ đến những người lính đã kéo pháo, đào công sự, vận chuyển đạn.

Có thể nhớ đến những đồng đội của Phùng Văn Khầu đã nằm lại trên đồi E1.

Và cũng có thể hình dung hình ảnh một người chiến sĩ đơn độc bên khẩu pháo, vẫn kiên quyết hoàn thành nhiệm vụ khi sức người đã gần chạm đến giới hạn.

Bởi vậy, giá trị của hiện vật không chỉ nằm ở vật chất. Nó mang theo ký ức của một thế hệ đã chiến đấu vì độc lập dân tộc.

5. Danh hiệu Anh hùng và những năm tháng sau Điện Biên

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, chiến công của Phùng Văn Khầu được ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý.

Ngày 31/8/1955, khi mới 26 tuổi, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông cũng được tặng Huân chương Quân công hạng Ba và Huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên.

Nhưng danh hiệu Anh hùng không phải điểm kết thúc sự nghiệp của ông.

Trong những năm sau đó, Phùng Văn Khầu tiếp tục phục vụ trong quân đội, trải qua nhiều cương vị khác nhau. Ông tham gia cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, đồng thời có thời gian công tác tại Trường Sĩ quan Pháo binh.

Ở bất kỳ cương vị nào, ông vẫn được đồng đội nhớ đến bởi sự giản dị, chân thành, tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với đơn vị.

Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục sống gần gũi với nhân dân, tham gia các hoạt động tại địa phương và giữ lối sống giản dị của một người lính.

Ngày 25/8/2021, Đại tá, Anh hùng LLVT nhân dân Phùng Văn Khầu từ trần. Ông để lại một di sản đặc biệt không chỉ bằng những chiến công trên chiến trường mà còn bằng cách sống của một người lính đã đi qua chiến tranh nhưng vẫn giữ được sự khiêm nhường và tình nghĩa với đồng đội, nhân dân.

6. Người anh hùng từ một tuổi thơ nghèo khó

Điều khiến câu chuyện về Phùng Văn Khầu càng trở nên đặc biệt là xuất phát điểm của ông.

Từ một cậu bé mồ côi cha mẹ, phải đi ở đợ và gần như không được học hành, ông đã trở thành một chiến sĩ pháo binh xuất sắc rồi được phong tặng danh hiệu Anh hùng khi mới 26 tuổi.

Con đường ấy không được trải bằng những điều kiện thuận lợi.

Ông phải học cách đọc chiến trường trước khi có điều kiện học chữ.

Ông phải học cách sử dụng pháo từ thực tế chiến đấu.

Ông phải biến những lần bắn trượt ban đầu thành kinh nghiệm để tiến tới khả năng bắn chính xác.

Và trên đồi E1, ông phải vượt qua giới hạn của chính mình để tiếp tục chiến đấu khi khẩu đội chỉ còn một người có khả năng vận hành pháo.

Câu chuyện ấy cho thấy một con người có thể trưởng thành rất xa so với hoàn cảnh xuất phát nếu có ý chí, sự kiên trì và tinh thần học hỏi.

7. Bài học ý nghĩa đối với thế hệ trẻ hiện nay

Câu chuyện của Anh hùng Phùng Văn Khầu trước hết đem đến bài học về ý chí vượt lên hoàn cảnh.

Tuổi thơ nghèo khó và việc không biết chữ không trở thành lý do khiến ông đầu hàng số phận. Khi bước vào quân đội, ông kiên trì học cách sử dụng vũ khí, học từ thực tế và không ngừng rèn luyện. Đối với người trẻ hôm nay, xuất phát điểm có thể khác nhau, nhưng điều quan trọng là không để hoàn cảnh quyết định toàn bộ tương lai của mình.

Bài học thứ hai là tinh thần trách nhiệm.

Trong trận chiến trên đồi E1, khi đồng đội lần lượt hy sinh, Phùng Văn Khầu vẫn tiếp tục thực hiện nhiệm vụ. Điều đó cho thấy trách nhiệm không phải là lời nói, mà được thể hiện rõ nhất trong những thời điểm khó khăn nhất.

Bài học thứ ba là kiên trì học hỏi.

Từ một người không biết sử dụng máy ngắm pháo đến một pháo thủ có khả năng ngắm bắn chính xác là cả một quá trình luyện tập. Trong xã hội hiện đại, kiến thức thay đổi từng ngày, vì vậy người trẻ càng cần giữ tinh thần học hỏi, không ngại bắt đầu từ con số không và không bỏ cuộc khi gặp thất bại.

Bài học cuối cùng là sống khiêm nhường và có ích sau khi đạt được thành công.

Phùng Văn Khầu đã trở thành Anh hùng nhưng trong cuộc sống đời thường vẫn giữ phong cách giản dị, gần gũi. Sau khi nghỉ hưu, ông tiếp tục tham gia xây dựng địa phương và giữ gìn tình nghĩa với đồng đội, nhân dân.

Kết luận

Anh hùng Phùng Văn Khầu là một trong những biểu tượng đẹp của người chiến sĩ pháo binh Việt Nam. Từ một cậu bé mồ côi dân tộc Nùng ở Cao Bằng, ông đã trở thành người lính Điện Biên, người khẩu đội trưởng gắn với khẩu sơn pháo 75mm và chiến công đặc biệt trên đồi E1.

Chiến công của ông không chỉ được ghi nhớ bằng những con số về mục tiêu đã tiêu diệt, mà còn bằng hình ảnh một người lính một mình tiếp tục vận hành khẩu pháo giữa trận địa, thay đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Hơn bảy mươi năm sau Chiến thắng Điện Biên Phủ, câu chuyện ấy vẫn còn sức lay động.

Bởi phía sau khẩu pháo là một con người.

Phía sau chiến công là những đồng đội đã hy sinh.

Và phía sau một người anh hùng là cả một thế hệ đã sống, chiến đấu và cống hiến tuổi trẻ cho độc lập của Tổ quốc.

Phùng Văn Khầu đã đi qua chiến tranh, nhưng tinh thần của người chiến sĩ Điện Biên vẫn còn ở lại – trong ký ức lịch sử, trong khẩu pháo được gìn giữ và trong bài học về lòng dũng cảm, ý chí và trách nhiệm dành cho những thế hệ mai sau.