ANH HÙNG PHÙNG VĂN KHẦU – NGƯỜI KHẨU ĐỘI TRƯỞNG TRÊN ĐỒI E1

Phùng Văn Khầu (1930–2021) là người dân tộc Nùng, quê ở xã Đức Hùng, huyện Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng, nay thuộc xã Đức Thông. Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, năm 8 tuổi ông đã phải đi ở để kiếm sống. Sau Cách mạng Tháng Tám, ông tham gia làm liên lạc, rồi làm chiến sĩ công an. Tháng 12/1949, ông xung phong nhập ngũ và được biên chế vào Trung đoàn 675, Bộ đội Pháo binh.

Những ngày đầu làm quen với khẩu sơn pháo 75mm, Phùng Văn Khầu gặp không ít khó khăn, đặc biệt vì ông chưa biết chữ. Nhưng ông không mặc cảm hay bỏ cuộc. Ông kiên trì học hỏi đồng đội, tự tìm cách ghi nhớ đặc điểm của từng bộ phận, từng thao tác của khẩu pháo. Nhờ sự chăm chỉ và khả năng tiếp thu nhanh, ông từng bước làm chủ vũ khí và trưởng thành trong chiến đấu.

Từ năm 1949 đến trước Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu đã tham gia 7 chiến dịch lớn và nhiều trận đánh. Ông nổi bật ở khả năng cơ động pháo, vận chuyển đạn và thao tác nhanh, chính xác. Những phẩm chất ấy giúp ông được giao nhiệm vụ Khẩu đội trưởng Khẩu đội 1, Đại đội sơn pháo 755, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351 trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.

36 ngày đêm trên đồi E1

Trong đợt tiến công thứ hai của Chiến dịch Điện Biên Phủ, từ ngày 30/3/1954, khẩu đội do Phùng Văn Khầu chỉ huy được bố trí trên đồi E1, một vị trí có ý nghĩa quan trọng trong việc khống chế khu vực trung tâm Mường Thanh và chi viện cho bộ binh.

Trận chiến diễn ra vô cùng ác liệt. Pháo binh Pháp liên tục bắn phá trận địa. Có thời điểm khẩu đội chỉ còn hai người, bản thân Phùng Văn Khầu nhiều lần bị sức ép và bị thương nhưng vẫn bám trụ trận địa, tiếp tục chỉ huy pháo bắn chi viện cho bộ binh.

Trong suốt thời gian chiến đấu trên đồi E1, khẩu đội của ông đã góp phần tiêu diệt 4 lô cốt, 5 khẩu pháo 105mm, 6 khẩu đại liên, một kho đạn cùng nhiều sinh lực địch. Riêng trong trận mở màn đợt tiến công thứ hai, khẩu đội đã sử dụng đạn rất tiết kiệm và được biểu dương.

Chiến công của Phùng Văn Khầu là một minh chứng cho sức mạnh của ý chí, sự sáng tạo và tinh thần vượt khó. Từ một cậu bé phải đi ở từ nhỏ, thậm chí không biết chữ khi bước vào bộ đội pháo binh, ông đã trở thành một khẩu đội trưởng xuất sắc trên chiến trường Điện Biên Phủ.

Ngày 31/5/1955, Phùng Văn Khầu được Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Sau Điện Biên Phủ, ông tiếp tục chiến đấu và công tác trong quân đội, trải qua các chiến trường như Khe Sanh, Tà Cơn, Hạ Lào, Quảng Trị trong kháng chiến chống Mỹ. Ông mang quân hàm Đại tá trước khi qua đời năm 2021.

Câu chuyện của Phùng Văn Khầu đặc biệt ở một điều: ông không có điều kiện học hành đầy đủ nhưng không để hoàn cảnh quyết định số phận của mình. Bằng nghị lực, tinh thần học hỏi và sự kiên trì, ông đã làm chủ một loại vũ khí phức tạp và trở thành người chỉ huy pháo binh có nhiều đóng góp trong những trận đánh quan trọng.