Anh hùng Phùng Văn Khầu – Người pháo thủ kiên cường trên chiến trường Điện Biên Phủ
Đỗ Vân Anh
Anh hùng Phùng Văn Khầu – Người pháo thủ kiên cường trên chiến trường Điện Biên Phủ
Phùng Văn Khầu (1929–2021) là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, một trong những chiến sĩ pháo binh tiêu biểu của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Là người dân tộc Nùng, quê ở Cao Bằng, ông đã trưởng thành qua nhiều chiến dịch và đặc biệt lập nhiều chiến công trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954.
Những năm đầu tham gia cách mạng
Năm 1946, Phùng Văn Khầu bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng tại địa phương. Tháng 12-1949, ông xung phong nhập ngũ và được biên chế vào lực lượng Pháo binh, Trung đoàn 675.
Từ cuối năm 1949 đến năm 1954, ông tham gia 7 chiến dịch lớn, trải qua hàng chục trận đánh và luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Qua thực tiễn chiến đấu, Phùng Văn Khầu từng bước trưởng thành và trở thành một cán bộ pháo binh có nhiều kinh nghiệm.
Người pháo thủ trên chiến trường Điện Biên Phủ
Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, Phùng Văn Khầu được giao chỉ huy khẩu đội Sơn pháo 75mm, thuộc Đại đội Sơn pháo 755, Trung đoàn 675, Đại đoàn 351.
Đơn vị của ông có nhiệm vụ khống chế hỏa lực của quân Pháp trên đồi A1, đồng thời chi viện cho bộ binh tiến công. Dưới sự chỉ huy của Phùng Văn Khầu, khẩu đội đã bắn 22 phát đạn chính xác, phá hủy nhiều công sự, ụ súng và tiêu diệt sinh lực địch, tạo điều kiện để bộ binh ta bao vây và tiến công trận địa.
Sau đó, khẩu đội được giao nhiệm vụ chuyển sang phòng ngự tại đồi E. Trong suốt 35 ngày đêm, trận địa liên tục chịu hỏa lực dữ dội của quân địch. Có thời điểm khẩu đội chỉ còn hai người. Bản thân Phùng Văn Khầu nhiều lần bị sức ép và bị thương nhưng vẫn kiên quyết bám trụ, tiếp tục điều khiển pháo và chi viện cho bộ binh.
Chiến đấu đến cùng với khẩu pháo
Có thời điểm khẩu đội không còn đủ người chiến đấu, Phùng Văn Khầu phải cùng lúc đảm nhiệm nhiều công việc: vừa làm pháo thủ ngắm bắn, vừa quan sát mục tiêu và điều chỉnh điểm nổ.
Trong những tình huống đặc biệt khó khăn, ông vẫn bình tĩnh điều khiển khẩu pháo, liên tiếp bắn trúng hai khẩu pháo 105mm và một ổ đại liên của quân địch. Nhiều lần bị sức ép làm ngất đi, nhưng sau khi tỉnh lại, ông tiếp tục trở về vị trí chiến đấu.
Khi bộ binh yêu cầu chi viện, có lần chỉ với một viên đạn, ông đã bắn trúng mục tiêu, dập tắt hỏa điểm của địch.
Trong thời gian phòng ngự tại đồi E với một khẩu sơn pháo 75mm, Phùng Văn Khầu và đồng đội đã phá hủy 5 khẩu pháo 105mm, 6 khẩu đại liên, 1 lô cốt, 1 kho đạn, đồng thời tiêu diệt hàng trăm quân địch. Những chiến công đó góp phần quan trọng vào việc bảo đảm hỏa lực cho bộ binh, giúp quân ta từng bước giành thắng lợi tại Điện Biên Phủ.
Được phong tặng danh hiệu Anh hùng
Ngày 31-8-1955, Phùng Văn Khầu được Đảng và Nhà nước tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu.
Sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông tiếp tục tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ, trải qua nhiều trận đánh và tiếp tục cống hiến cho Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Trong suốt quá trình công tác, ông được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Quân công hạng Nhì, Huân chương Quân công hạng Ba, các Huân chương Chiến công và Huân chương Chiến sĩ vẻ vang cùng nhiều phần thưởng khác.
Năm 1986, ông hoàn thành nhiệm vụ trong quân ngũ và trở về nghỉ hưu cùng gia đình.
Tấm gương của người chiến sĩ Điện Biên
Ngày 25-8-2021, Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu qua đời. Những chiến công của ông vẫn được nhắc nhớ như một phần của lịch sử hào hùng của Binh chủng Pháo binh và Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Khẩu sơn pháo 75mm gắn với chiến công của Phùng Văn Khầu hiện được Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam lưu giữ và trưng bày. Đây là hiện vật gắn liền với những ngày chiến đấu ác liệt của khẩu đội tại mặt trận Điện Biên Phủ.
Đặc biệt, tháng 4-2024, nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, thành phố Điện Biên Phủ đã đặt tên Phùng Văn Khầu cho một tuyến đường trong số những tuyến đường mang tên các Anh hùng được phong tặng trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Cuộc đời và chiến công của Phùng Văn Khầu là minh chứng cho lòng dũng cảm, ý chí kiên cường và tinh thần quyết tâm chiến đấu vì Tổ quốc. Hình ảnh người pháo thủ nhiều lần bị thương nhưng vẫn bám trụ bên khẩu pháo đã trở thành biểu tượng đẹp về tinh thần “còn người, còn pháo, còn chiến đấu”, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử.
