Anh hùng Pi Năng Tắc và trận "mưa đá" huyền thoại trên đèo Tà Năng

Pi Năng Tắc sinh năm 1910, là người dân tộc Raglai, quê ở xã Phước Bình, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận. Trong những năm kháng chiến chống Mỹ, vùng căn cứ Bác Ái liên tục bị địch huy động lực lượng lớn càn quét, trong khi vũ khí của quân dân ta lại vô cùng thô sơ, thiếu thốn.

Là một người am hiểu tường tận từng vách núi, con suối, Pi Năng Tắc đã nảy ra một ý tưởng táo bạo: "Mượn sức nặng của núi rừng để đánh giặc". Ông đi khảo sát địa hình đèo Tà Năng - một hẻm núi sâu, vách dựng đứng, là con đường độc đạo mà quân địch buộc phải đi qua. Tại lưng chừng vách núi, ông chỉ huy du kích đan những chiếc rọ khổng lồ bằng dây mây rừng, chất đầy những tảng đá lớn. Các rọ đá được nối với nhau bằng một hệ thống dây thừng chằng chịt, quy tụ về một sợi dây trục duy nhất được giấu kín.

Tháng 8 năm 1961, một tiểu đoàn địch hùng hổ hành quân vào Bác Ái. Chúng cẩn thận dò mìn từng bước, nhưng không hề hay biết tử thần đang lơ lửng trên đầu. Khi toàn bộ đội hình giặc lọt thỏm vào đúng trận địa phục kích dưới khe núi Tà Năng, Pi Năng Tắc từ đài quan sát vung dao chặt đứt sợi dây trục chính.

Một tiếng "đùng" vang lên, kéo theo hàng loạt tiếng đứt gãy đinh tai nhức óc. Hàng trăm tấn đá từ trên vách núi cao đổ ập xuống như một trận tuyết lở kinh hoàng. Quân địch hoàn toàn bất ngờ, không có đường lui, không có chỗ nấp. Trận "mưa đá" sấm sét ấy đã tiêu diệt và làm bị thương hơn 100 tên giặc ngay tại chỗ, bẻ gãy hoàn toàn cuộc càn quét mà quân ta không tốn một viên đạn nào.

Sáng kiến "bẫy đá" của Pi Năng Tắc nhanh chóng trở thành một hiện tượng quân sự, được nhân rộng ra khắp các vùng núi miền Nam, trở thành nỗi ám ảnh kinh hoàng của lính Mỹ - ngụy. Năm 1965, Pi Năng Tắc vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông chính là biểu tượng rực rỡ cho trí thông minh, tài thao lược và sức mạnh của khối đại đoàn kết các dân tộc Tây Nguyên.