Anh hùng Puih San – Huyền thoại "Người lái đò trên sông Pô Cô"

Puih San (còn gọi là A Sanh), sinh năm 1937 tại làng Nú, xã Ia Krái, huyện Ia Grai, tỉnh Gia Lai. Ông là một người con ưu tú của dân tộc Gia Rai. Lớn lên giữa lúc quê hương đang oằn mình dưới bom đạn của đế quốc Mỹ, chàng thanh niên A Sanh đã sớm mang trong mình tình yêu nước thiết tha và khát vọng giải phóng buôn làng.

Năm 1961, A Sanh tham gia cách mạng và được giao một nhiệm vụ vô cùng đặc biệt: Làm người lái đò đưa đón cán bộ, bộ đội, vận chuyển vũ khí và lương thực qua dòng sông Pô Cô sục sôi thác ghềnh. Dòng Pô Cô khi ấy không chỉ hiểm trở bởi thiên nhiên, mà còn là ranh giới ác liệt bị máy bay và pháo binh địch ngày đêm trút bom đạn, napan hòng cắt đứt tuyến đường chi viện của ta.

Bất chấp những trận oanh tạc điên cuồng của kẻ thù, với chiếc thuyền độc mộc nhỏ bé, A Sanh vẫn kiên cường bám trụ trên mặt sông. Bằng sự mưu trí, dũng cảm và tài chèo đò điêu luyện, ông đã luồn lách qua những làn đạn, những cột nước bom dựng đứng để đưa bộ đội sang sông an toàn. Suốt những năm tháng làm nhiệm vụ, ông và các đồng đội đã vận chuyển trót lọt hàng vạn lượt cán bộ, chiến sĩ và hàng ngàn tấn vũ khí, hàng hóa, góp phần quan trọng vào những thắng lợi trên chiến trường Tây Nguyên.

Hình ảnh người thanh niên Gia Rai hiên ngang trên chiếc thuyền độc mộc giữa dòng Pô Cô cuộn sóng đã trở thành nguồn cảm hứng mãnh liệt để nhà thơ Mai Trang và nhạc sĩ Cầm Phong sáng tác nên bài hát bất hủ: "Người lái đò trên sông Pô Cô". Khúc ca ấy đã truyền ngọn lửa tự hào và ý chí quyết chiến cho biết bao thế hệ thanh niên xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước.

Năm 1998, A Sanh vinh dự được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông mất năm 2000, nhưng huyền thoại về người lái đò kiên trung ấy, cùng giai điệu hào hùng của bài hát năm xưa vẫn mãi mãi cuộn chảy trong nhịp đập của trái tim người Việt Nam, nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về một thời hoa lửa không thể nào quên.