Anh hùng quân đội nối tiếng với lý tưởng sống rực lửa: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù"
Tác giả: Nhữ Vũ Khánh Linh
Tiểu sử và bối cảnh Lê Mã Lương (sinh năm 1950) quê tại huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, sinh ra trong một gia đình có cha là liệt sĩ hy sinh tại Điện Biên Phủ. Năm 17 tuổi, ông từ bỏ ước mơ vào đại học và cơ hội du học nước ngoài để tình nguyện lên đường nhập ngũ đánh Mỹ. Ngay cả khi bị thương nặng hỏng một mắt vào năm 18 tuổi, ông vẫn kiên quyết bám trụ chiến trường. Vào tháng 10 năm 2019, ông từng thu hút sự chú ý của dư luận và báo chí khi có những phát ngôn thẳng thắn liên quan đến chính sách đối ngoại ở Bãi Tư Chính và đánh giá về các tướng lĩnh đương chức.
Thành tích chiến đấu và vinh danh Giai đoạn từ 1969 đến 1974, ông trực tiếp tham gia nhiều chiến dịch ác liệt tại đường 9 Nam Lào, Cửa Việt, Quảng Nam, Đà Nẵng... Qua 14 trận đánh lớn, ông cùng đồng đội lập chiến công vang dội, tiêu diệt hàng chục lính đối phương và phá hủy nhiều phương tiện chiến tranh (xe tăng, trực thăng). Ngày 20 tháng 9 năm 1971, khi mới 21 tuổi, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông nổi tiếng với lý tưởng sống mãnh liệt qua câu nói: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù!", và tấm gương của ông đã được nhà thơ Tố Hữu đưa vào thơ ca. Dù tiếp tục bị thương vào năm 1971 và 1975, ông vẫn cống hiến hết mình, sau này còn tham gia truy quét FULRO ở Tây Nguyên và chiến đấu trong chiến tranh biên giới Việt - Trung năm 1979.
Sự nghiệp học thuật và đời sống cá nhân Sau khi chiến tranh kết thúc, Lê Mã Lương tiếp tục con đường học vấn, bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ Sử học tại Đại học Tổng hợp Hà Nội. Ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (giai đoạn 2006 - 2011) và được phong hàm Thiếu tướng vào năm 2007. Về đời tư, ông kết hôn năm 1974 với bà Lê Thị Bích Đào, một giáo viên tại Hà Nội mà ông quen năm 1971. Ông bà có ba người con đều trưởng thành và thành đạt, trong đó người con gái đầu và con trai út học tập, sinh sống tại nước ngoài, còn người con gái thứ hai là họa sĩ công tác trong quân đội.
