Anh hùng Sơn Ton

ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN SƠN TON

Sơn Ton sinh năm 1933 tại xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú (Trà Vinh), trong một gia đình nông dân nghèo. Thuở nhỏ, ông vừa làm thuê mưu sinh, vừa sớm tham gia hoạt động cách mạng tại xã An Thạnh Nhì, huyện Long Phú (nay thuộc huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng).

Sau Cách mạng tháng Tám 1945, ông tham gia canh gác, phá đường nhằm ngăn chặn quân địch kéo vào phum sóc đàn áp, đốt phá nhà cửa. Với lòng yêu nước và tinh thần dũng cảm, ông đã khai tăng tuổi để sớm gia nhập lực lượng du kích. Từ đó, ông tích cực xây dựng cơ sở cách mạng, tổ chức lực lượng, góp phần phát triển phong trào chiến tranh du kích trong đồng bào Khmer.

Đầu năm 1952, khi địch thường xuyên tổ chức các cuộc càn quét quy mô lớn có máy bay yểm trợ, lực lượng du kích xã chỉ còn lại ông và một cán bộ khác, nhưng vẫn kiên cường bám trụ chiến đấu. Cuối năm, ông mưu trí tổ chức gài lựu đạn, dụ địch vào trận địa, tiêu diệt nhiều tên, tạo khí thế phấn khởi trong nhân dân, từ đó phong trào du kích ngày càng phát triển mạnh. Ông đã xây dựng được 15 trung đội dân quân và 15 tiểu đội du kích luôn sẵn sàng chiến đấu.

Năm 1953, ông được điều về đội du kích tập trung của huyện Long Phú để tiếp tục xây dựng lực lượng. Chỉ trong hơn 7 tháng, đơn vị của ông đã tiêu diệt 67 tên địch, bắt sống 100 tên, đồng thời vận động nhiều binh lính quay về với nhân dân, thu hút đông đảo thanh niên tham gia kháng chiến. Với những thành tích xuất sắc, ông được công nhận là Chiến sĩ thi đua của Phân liên khu miền Tây Nam Bộ, được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì và Huy hiệu Thành đồng Tổ quốc.

Năm 1954, ông là một trong 12 chiến sĩ thi đua của miền Nam tập kết ra Bắc, được cử đi học tập và tham gia đội hình duyệt binh đón Trung ương Đảng về Thủ đô Hà Nội. Năm 1955, ông là Tiểu đội trưởng đặc công thuộc Trung đoàn 3 bộ đội miền Tây Nam Bộ và vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Cũng trong năm này, ông được Nhà nước trao tặng Huân chương Quân công hạng Ba và phong danh hiệu Anh hùng Quân đội (nay là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân) vì những thành tích đặc biệt xuất sắc trong kháng chiến chống Pháp.

Trong dịp tham dự Đại hội thành lập Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 1955, ông vinh dự được gặp Hồ Chí Minh. Cuộc gặp gỡ giản dị, gần gũi của Bác đã để lại trong ông niềm xúc động sâu sắc và củng cố thêm niềm tin vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc.

Sau thời gian học tập tại Trường Lục quân (khóa 10), năm 1958, ông được điều về Sư đoàn 338 tại Xuân Mai (Hà Đông), giữ cấp bậc Thiếu úy, đảm nhiệm chức vụ Trung đội phó. Ông tham gia xây dựng lực lượng chính quy và huấn luyện bộ đội chi viện cho chiến trường miền Nam.

Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, ông được điều về Quân khu 9, giữ chức Phó ban Chính sách của Tỉnh đội Hậu Giang. Khi chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, ông tiếp tục làm nhiệm vụ quốc tế tại Campuchia, tham gia giúp nhân dân nước bạn chống lại chế độ diệt chủng Khmer Đỏ.

Cuối năm 1980, ông trở về đơn vị cũ, đến năm 1983 nghỉ hưu với quân hàm Trung tá. Trở về đời thường, ông tích cực tham gia công tác Hội Cựu chiến binh tại địa phương, giúp đỡ hội viên phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống.

Về gia đình, vợ ông là bà Nguyễn Thị Kim Lê – một học sinh miền Nam tập kết, sau này trở thành bác sĩ, từng giữ chức Trưởng khoa Sản Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hậu Giang. Bà qua đời năm 1990, để lại cho ông trách nhiệm nuôi dạy ba người con khi còn nhỏ. Vượt qua khó khăn, ông đã chăm lo cho các con trưởng thành, có gia đình và công việc ổn định.

Cuộc đời của Anh hùng Sơn Ton là minh chứng sinh động cho tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và sự cống hiến không ngừng nghỉ – từ những năm tháng chiến đấu gian khổ đến khi trở về xây dựng cuộc sống đời thường.