ANH HÙNG SƠN TON – NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA ĐỒNG BÀO KHMER VÀ HUYỀN THOẠI DU KÍCH NƠI PHUM SÓC SÓC TRĂNG

ANH HÙNG SƠN TON – NGƯỜI CON ƯU TÚ CỦA ĐỒNG BÀO KHMER VÀ HUYỀN THOẠI DU KÍCH NƠI PHUM SÓC SÓC TRĂNG

Trong dòng chảy oanh liệt của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954), dải đất Nam Bộ thành đồng Tổ quốc là nơi chứng kiến biểu tượng rực rỡ của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Sức mạnh vĩ đại của cuộc chiến tranh nhân dân không chỉ kết tinh từ những đại đoàn chủ lực, mà còn được nuôi dưỡng bởi lòng yêu nước nồng nàn của đồng bào các dân tộc anh em Kinh, Hoa, Khmer cùng chung một chiến hào. Giữa vùng sông nước Tây Nam Bộ khốc liệt, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Sơn Ton hiện lên như một huyền thoại sống động. Ông là người con ưu tú của đồng bào Khmer, một chiến sĩ du kích mưu lược, quả cảm, người đã dành cả tuổi thanh xuân bám phum, bám sóc, bẻ gãy âm mưu chia rẽ dân tộc của kẻ thù để giữ vững ngọn lửa cách mạng nơi đất chín rồng.

Ngọn lửa ái quốc nhen nhóm từ phum sóc nghèo

Sơn Ton sinh năm 1933 trong một gia đình nông dân Khmer nghèo khó tại xã Lưu Nghiệp Anh, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Thuở nhỏ, cuộc sống lầm than dưới ách áp bức của chế độ thực dân phong kiến đã buộc ông phải rời xa quê hương, lặn lội sang vùng xã An Thạnh Nhì, huyện Long Phú (nay thuộc huyện Cù Lao Dung, tỉnh Sóc Trăng) để đi làm thuê, cuốc mướn kiếm sống qua ngày. Chính những năm tháng lăn lộn ở đáy tầng xã hội, chứng kiến cảnh phum sóc bị tàn phá, ruộng vườn bị giày xéo đã hun đúc trong lòng người thanh niên Khmer một ý chí tự tôn dân tộc mạnh mẽ và lòng căm thù giặc sâu sắc.

Mùa thu năm 1945, ánh sáng vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, đập tan xiềng xích nô lệ và mang lại tự do cho đồng bào. Tràn đầy nhiệt huyết cách mạng, Sơn Ton lập tức tham gia vào lực lượng dân quân tự vệ địa phương, ngày đêm canh gác phum sóc và tham gia phá đường, đào chiến hào để cản bước tiến của quân viễn chinh Pháp. Vì lòng dũng cảm, khao khát được trực tiếp cầm súng chiến đấu quá lớn, ông đã quyết định khai tăng thêm 3 tuổi để đủ điều kiện chính thức bước vào đội du kích tập trung. Hành động dũng cảm ấy chính là viên gạch đầu tiên đặt nền móng cho một cuộc đời binh nghiệp đầy vinh quang của ông.

Người chiến sĩ bẻ gãy mưu đồ chia rẽ của kẻ thù

Sau thời gian rèn luyện tại địa phương, tháng 1 năm 1953, Sơn Ton chính thức được chuyển sang lực lượng bộ đội địa phương. Đây là giai đoạn cuộc kháng chiến ở Nam Bộ bước vào thời kỳ vô cùng cam go. Thực dân Pháp không chỉ dùng bạo lực càn quét, mà còn thâm độc thực hiện chính sách "dùng người Việt trị người Việt", âm mưu tuyên truyền gây hiềm khích, chia rẽ tình đoàn kết giữa đồng bào người Kinh và đồng bào người Khmer. Chúng lập ra các đồn bốt dày đặc, dồn dân vào các phum sóc độc lập hòng cô lập lực lượng cách mạng.

Đứng trước thử thách ngặt nghèo khi trình độ học vấn còn hạn chế và cơ sở Đảng tại chỗ chưa kịp hình thành, Sơn Ton đã chứng minh một tư duy chính trị thực tiễn sắc bén. Với lợi thế là người con của dân tộc Khmer, thông thuộc ngôn ngữ, phong tục tập quán, ông đã kiên trì thực hiện phương châm "ba cùng" (cùng ăn, cùng ở, cùng làm) để cảm hóa nhân dân. Ông lội ruộng cùng bà con, kiên nhẫn vạch trần bộ mặt xảo quyệt của giặc, giải thích cho đồng bào hiểu rằng: dù là người Kinh hay người Khmer thì đều chung một đất mẹ, chung một kẻ thù là thực dân Pháp xâm lược.

Nhờ sự chân thành và uy tín của mình, Sơn Ton đã xây dựng được pháo đài lòng dân vững chắc. Ông đã giác ngộ và tổ chức cho hàng vạn thanh niên Khmer kiên quyết đứng lên cầm súng bảo vệ xóm làng. Nhiều tổ đội du kích mật được ông thành lập, biến vùng Long Phú – Sóc Trăng thành một trận đồ bát quái của chiến tranh du kích. Trong những hoàn cảnh khó khăn ban đầu khi lòng dân còn e dè, hoang mang, Sơn Ton đã dũng cảm tự tay gài mìn và nổ súng tiêu diệt địch trước trận tuyến để làm gương, tạo niềm tin sắt đá để đồng bào mạnh dạn noi theo.

Bản lĩnh can trường đánh bại các trận càn lớn

Không chỉ là một nhà tuyên truyền xuất sắc, Sơn Ton còn là một chỉ huy du kích mưu lược, quả cảm ngoài mặt trận. Đầu năm 1952, quân Pháp điên cuồng điều động các đơn vị cơ giới cấp tiểu đoàn mở cuộc càn quét quy mô lớn vào địa bàn xã An Thạnh Nhì nhằm nhổ tận gốc căn cứ du kích của ta.

Thấu hiểu sự chênh lệch lớn về binh lực và vũ khí, Sơn Ton kiên quyết không chọn lối đánh trực diện tự sát. Ông chủ trương áp dụng nghệ thuật quân sự du kích sông nước dũng mãnh, táo bạo. Ông chỉ huy anh em lợi dụng hệ thống kênh rạch chằng chiu, rặng dừa nước để tổ chức các trận địa mai phục hiểm hóc, bất ngờ nổ súng bẻ gãy nhiều mũi tiến công của giặc, buộc một tiểu đoàn chủ lực Pháp phải rút lui trong cảnh tổn thất nặng nề. Dưới sự điều binh khiển tướng của ông, các phum sóc Khmer đã biến thành những pháo đài bất khả xâm phạm, bẻ gãy mọi âm mưu bình định của quân thù.

Sự vinh danh và di sản ngời sáng khối đại đoàn kết

Với chuỗi chiến công vĩ đại và lòng trung liệt vô song trong suốt gần 7 năm bám trụ chiến trường hậu phương khốc liệt, Sơn Ton đã trở thành một biểu tượng mẫu mực. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, Đảng, Nhà nước và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trịnh trọng phong tặng đồng chí Sơn Ton danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông vinh dự trở thành một trong những người anh hùng đầu tiên của đồng bào dân tộc Khmer được tuyên dương toàn quốc.

Nhìn lại nhân vật lịch sử Anh hùng Sơn Ton, hậu thế thấy hiện thân ngời sáng của tinh thần đại đoàn kết dân tộc Việt Nam. Câu chuyện về một người thanh niên Khmer đi lên từ kiếp làm thuê, dũng cảm khai tăng tuổi để đi bộ đội và tự tay gài mìn mở đường cho phong trào cách mạng mãi là một ngọn đuốc sáng ngời.

Dù thời gian có trôi xa, di sản tinh thần của ông vẫn vẹn nguyên giá trị, là tấm gương sáng nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về lòng yêu nước, ý thức giữ gìn sự hòa hợp giữa các dân tộc anh em và tinh thần tự lực tự cường để bảo vệ vẹn toàn chủ quyền, xây dựng đất nước Việt Nam ngày càng phồn vinh, hạnh phúc