Anh hùng Sùng Dúng Lù - Người một mình bước vào hang ổ của trùm phỉ

Ở vùng đá tai mèo Đồng Văn năm ấy, cứ nhắc đến cái tên Vàng Vạn Ly, người già, trẻ nhỏ đều lặng người.

Đó là tên trùm phỉ khét tiếng.

Hắn cùng đồng bọn ẩn náu trong những hang đá hiểm trở, thường xuyên cướp bóc, giết hại dân lành, chống phá chính quyền cách mạng.

Nhiều bản làng phải bỏ hoang.

Nhiều gia đình ban đêm không dám đốt lửa vì sợ bị phát hiện.

Giữa những ngày tháng ấy, người dân Vần Chải luôn nhìn về một người.

Đó là Sùng Dúng Lù.

Là Xã đội trưởng.

Là người con của núi đá.

Là người hiểu từng con đường mòn, từng khe núi và từng phong tục của đồng bào Mông.

Tháng 11 năm 1959, một toán gồm 38 tên phỉ bất ngờ kéo vào Vần Chải.

Chúng giết người, cướp của, chiếm giữ trụ sở xã, tung tin xuyên tạc để lôi kéo đồng bào.

Nhiều người hoảng sợ bỏ chạy lên rừng.

Nhưng Sùng Dúng Lù không rời bản.

Ông cùng một số dân quân bí mật bám dân, theo dõi hoạt động của bọn phỉ.

Ban đêm, ông lặng lẽ vượt núi lên huyện báo cáo tình hình.

Rồi chính ông dẫn đường cho bộ đội trở lại bao vây toán phỉ.

Sau trận truy quét, phần lớn bọn phỉ bị tiêu diệt hoặc tan rã.

Chỉ còn tên đầu sỏ Vàng Vạn Ly cùng vài thuộc hạ trốn sâu vào hang đá Sảo Há.

Nhiều người đề nghị dùng lực lượng mạnh để đánh thẳng vào hang.

Nhưng Sùng Dúng Lù lắc đầu.

Ông hiểu rằng, nếu nổ súng trong hang đá hiểm trở, cả dân quân và bộ đội đều sẽ gặp nguy hiểm.

Quan trọng hơn, ông tin rằng vẫn còn con đường khác.

Trong nhiều ngày liền, ông lặng lẽ tìm gặp vợ và con dâu của Vàng Vạn Ly.

Ông không đe dọa.

Không ép buộc.

Ông kiên trì giải thích chính sách khoan hồng của Đảng và Nhà nước, nói về cuộc sống yên bình mà đồng bào đang mong mỏi.

Nhờ sự chân thành ấy, gia đình Vàng Vạn Ly dần thay đổi.

Họ bí mật chỉ cho ông nơi tên trùm phỉ đang ẩn náu.

Biết rõ vị trí.

Sùng Dúng Lù cho dân quân âm thầm bao vây hang.

Mọi người đều chờ lệnh nổ súng.

Nhưng ông lại nói:

"Để tôi vào."

Đồng đội sửng sốt.

Một chiến sĩ giữ lấy tay ông:

"Anh vào đó khác gì đi nộp mạng!"

Ông chỉ mỉm cười:

"Nếu một người vào mà tránh được đổ máu cho nhiều người, thì đáng."

Nói rồi, ông bước từng bước vào cửa hang.

Bên trong tối om.

Tiếng nước nhỏ xuống vách đá.

Bất ngờ, giọng Vàng Vạn Ly vang lên:

"Đứng lại! Tiến thêm một bước tao bắn!"

Sùng Dúng Lù vẫn bình tĩnh.

Ông đặt khẩu súng xuống đất.

Giơ hai bàn tay không.

Rồi cất tiếng bằng chính tiếng Mông của mình:

"Tôi đến không phải để giết anh.

Tôi đến để đưa anh về với bản."

Ban đầu, Vàng Vạn Ly vô cùng ngoan cố.

Hắn chĩa súng thẳng vào ngực người Xã đội trưởng.

Nhưng Sùng Dúng Lù không hề lùi bước.

Ông kiên nhẫn nói về những người dân đang sống trong sợ hãi.

Về những đứa trẻ không được đến trường.

Về những người mẹ ngày đêm mong chồng, mong con trở về.

Cuộc đối thoại kéo dài rất lâu.

Cuối cùng...

Tên trùm phỉ buông khẩu súng xuống.

Ít phút sau, Vàng Vạn Ly cùng ba tên phỉ khác bước ra khỏi hang.

Họ giao nộp 7 khẩu súng cùng toàn bộ đạn dược.

Không một phát súng nào phải nổ.

Không một người nào phải hy sinh.

Kể từ hôm ấy, bản làng Vần Chải dần hồi sinh.

Những mái nhà lại đỏ lửa.

Tiếng khèn Mông lại vang lên trên sườn núi.

Những con đường từng đầy dấu chân phỉ giờ chỉ còn tiếng bước chân của người đi nương.

Không chỉ lập chiến công tiễu phỉ, Sùng Dúng Lù còn là người tiên phong vận động đồng bào định canh định cư, xây dựng hợp tác xã, đưa kỹ thuật sản xuất mới vào vùng cao. Ông luôn gương mẫu lao động, đoàn kết các dân tộc và góp phần giúp đời sống người dân Vần Chải ngày càng ổn định, không còn cảnh thiếu đói kéo dài như trước.

Ngày 1 tháng 1 năm 1967, ông được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vì những cống hiến xuất sắc trong bảo vệ biên cương và xây dựng cuộc sống bình yên cho nhân dân vùng cao.

Nhưng với đồng bào Mông nơi Vần Chải, phần thưởng lớn nhất dành cho ông không phải là tấm Huân chương.

Mà là cách họ vẫn gọi ông bằng cái tên đầy kính trọng:

"Người đã mang bình yên trở lại núi đá."