Anh hùng Tạ Đình Đề: Huyền thoại "xuất quỷ nhập thần" của ngành điệp báo (1917 - 1998)

Trong kháng chiến chống Pháp, có một cái tên mà mỗi khi nhắc đến, lính Pháp và ngụy quyền đều khiếp đảm, còn nhân dân thì truyền tụng những giai thoại như một nhân vật bước ra từ tiểu thuyết võ hiệp: Tạ Đình Đề (quê ở Thanh Trì, Hà Nội). Ông là một trong những chỉ huy đầu tiên của lực lượng tình báo, biệt động Việt Nam, mang đậm màu sắc huyền thoại với biệt tài bắn súng bằng cả hai tay bách phát bách trúng.

Từng được đào tạo quân sự bài bản tại Trường Quân sự Hoàng Phố (Trung Quốc) và tham gia tổ chức tình báo OSS của Mỹ (tiền thân của CIA) trong Thế chiến II để chống Nhật, Tạ Đình Đề sở hữu những kỹ năng chiến đấu và hoạt động bí mật siêu việt. Sau Cách mạng tháng Tám, ông trở về phục vụ dưới lá cờ của Việt Minh, trở thành đội trưởng đội bảo vệ Bác Hồ, và sau đó là chỉ huy lực lượng tình báo chiến thuật.

Giai thoại về ông nhiều vô kể: từ việc một tay đu bám thành tàu hỏa đang chạy tốc độ cao, tay kia nổ súng tiêu diệt gọn sĩ quan Pháp; giả danh các tướng lĩnh ngụy đi vào các đồn bốt để thu thập vũ khí; cho đến thuật hóa trang tài tình thoắt ẩn thoắt hiện ngay giữa lòng địch. Lính Pháp ám ảnh ông đến mức truyền tai nhau rằng "Tạ Đình Đề biết tàng hình, đạn bắn không thủng". Những điệp vụ do ông chỉ huy đã tiêu diệt nhiều sinh lực và các đầu sỏ tay sai, gieo rắc sự hoang mang tột độ cho bộ máy cai trị của Pháp ở Hà Nội và các tỉnh lân cận. Sau chiến tranh, ông chuyển sang ngành đường sắt và cũng lập nhiều kỳ tích trong lao động. Dù cuộc đời gặp nhiều sóng gió, hàm oan, nhưng trong trái tim nhân dân, Tạ Đình Đề mãi mãi là một hình mẫu "Lục Vân Tiên" của thời đại Hồ Chí Minh.