Anh hùng Tạ Quang Tỷ

TẠ QUANG TỶ

Anh hùng Tạ Quang Tỷ sinh năm 1925, là người dân tộc Hoa, quê ở xã Vĩnh Hòa Hưng, Gò Quao, tỉnh Rạch Giá (nay thuộc tỉnh Kiên Giang).

Trong suốt cuộc đời chiến đấu, Tạ Quang Tỷ luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, tính riêng tới năm 1967, anh đã cùng đơn vị chiến đấu 34 trận, lập nhiều chiến công gắn liền với quá trình trưởng thành nhanh chóng và thắng lợi vẻ vang của bộ đội chủ lực miền Đông Nam Bộ.

Trong chiến dịch Bình Giã năm 1964, đơn vị của Tạ Quang Tỷ đánh chặn Chi đoàn 3 thiết giáp địch đi tiếp cứu cho ấp chiến lược Bình Giã trở về trên đường.

Với cương vị là chỉ huy đại đội đón đầu đoàn xe địch, anh cho anh em bố trí sẵn trận địa phục kích. Đợi khi đoàn xe đi vào tầm bắn thuận lợi liền ra lệnh nổ súng làm lật nghiêng chiếc M113 đi thứ hai, chắn ngang đường đi của những chiếc theo sau. Bị tấn công bất ngờ, những chiếc xe đi sau vội co cụm lại, chống trả quyết liệt. Tạ Quang Tỷ điều ngay súng máy bắn áp đảo địch để cho các chiến sĩ xông lên diệt từng chiếc một. Sau một hồi giằng co giữa hai bên, biết ta thua kém về vũ khí, lại quan sát thấy chiếc xe đi đầu của địch quay lại trận địa, anh liền xông tới đu lên, đẩy mũi súng trên xe ra chỗ khác và nhanh như cắt nhét ngay quả lựu đạn vào xe diệt những tên ở bên trong.

Tiếp đó, anh leo hẳn lên xe, đẩy xác tên bắn đại liên ra và dùng luôn súng địch bắn trả mãnh liệt vào những chiếc máy bay phản lực Mỹ đang điên cuồng nhả đạn xuống hai bên đường hòng cứu nguy cho đoàn xe. Cùng với một đơn vị bạn vận động lên hỗ trợ, đại đội của Tạ Quang Tỷ diệt gọn cả chi đoàn xe bọc thép tinh nhuệ của địch với hơn 100 tên. Chính trong chiến dịch này, anh được anh em mến tặng cho danh hiệu “Đại đội trưởng chặn đầu”.

Trong chiến dịch Đồng Xoài (tháng 5 đến tháng 7-1965), Tạ Quang Tỷ đã được tặng tiếp một danh hiệu khác là “Đại đội trưởng đột phá”.

Khi đó, lực lượng của ta lâm vào tình thế không đột phá được vào cứ điểm bởi những lô cốt và trọng liên, đại liên, xe tăng, pháo binh của địch ra sức ngăn cản các mũi tấn công. Ban chỉ huy tiểu đoàn liền ra lệnh cho Tạ Quang Tỷ và một sĩ quan khác từ đại đội dự bị về chỉ huy trận đánh. Sau khi phân tích tình hình, Tạ Quang Tỷ chọn một lô cốt trên đầu cầu là mục tiêu cần ưu tiên loại bỏ trước. Anh hạ lệnh cho tổ súng máy bắn nghi binh ở vị trí khác để thu hút hỏa lực của địch. Lợi dụng kẻ địch không chú ý, các chiến sĩ ào cả lên chiếm lô cốt đầu cầu. Bất chấp bị thương ở vai, anh vẫn tiếp tục xông xáo chỉ huy đơn vị đánh phát triển vào trong lòng cứ điểm, chiếm thêm mấy lô cốt và khu nhà lính biệt động nơi đóng vai trò là điểm phòng ngự then chốt. Thấy mũi đột kích chủ yếu vẫn đang bị hỏa lực của địch ngăn chặn, anh chỉ huy đơn vị bất ngờ đánh vào từ phía sau lưng địch, khiến chúng hốt hoảng và phải xin hàng.

Tháng 11-1965, Tạ Quang Tỷ tham gia trận phục kích một đoàn xe 300 chiếc của địch đi từ Cẩm Xe về Dầu Tiếng. Lần này anh không chỉ huy mũi chặn đầu nữa mà dẫn đầu bộ đội xung phong diệt và chặn đứng đoàn 200 xe ở phía sau lên. Tạ Quang Tỷ chạy thẳng lên mặt đường, một khẩu đội kèm bên cạnh, một phân đội vòng bên sườn. Trước mặt lực lượng của ta là một đoàn xe tăng, xe bọc thép địch dài khuất sau rừng cây, tiếng máy rú ầm ầm, xích sắt nghiến đá với súng máy, đại bác 76 ly và súng phun lửa quét dữ dội. Sau nhiều đợt tấn công của địch, đại đội của anh vẫn trụ vững. Khi súng hết đạn, anh đã ném 50 quả lựu đạn và thủ pháo diệt xe địch. Với tinh thần chiến đấu ngoan cường, Tạ Quang Tỷ và đại đội đã chặn đứng được hơn 200 xe quân sự, góp phần xứng đáng vào chiến thắng tiêu diệt 40 xe cơ giới và 400 lính Mỹ. Gương chiến đấu của Tạ Quang Tỷ đã đem lại cho anh thêm danh hiệu “Đại đội trưởng khóa đuôi”.

Tạ Quang Tỷ đã được tặng thưởng 1 Huân chương Quân công giải phóng hạng Nhì, nhiều huân chương chiến công và bằng khen, giấy khen, dũng sĩ các loại. Ngày 17-9-1967, Tạ Quang Tỷ được Ủy ban Trung ương Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tặng thưởng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng. Khi được tuyên dương, đồng chí là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 2, Sư đoàn 9 bộ đội chủ lực miền Đông Nam Bộ, đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sau chiến tranh chống Mỹ, với vai trò là một chỉ huy cấp cao của Sư đoàn 9 - đơn vị mạnh nhất miền Đông Nam Bộ, Tạ Quang Tỷ còn tham gia vào cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam chống quân Pôn Pốt1. Đồng chí đã chỉ huy đơn vị đánh nhiều trận cam go, quyết liệt, tạo đà chiến thắng cho sự nghiệp giải phóng nhân dân Campuchia khỏi ách diệt chủng của Khơme đỏ.