Anh Hùng Thái Văn A
. Đôi Mắt Thần Trên Đảo Tiền Tiêu: Anh Hùng Thái Văn A (Quảng Bình - Quảng Trị)
Đảo Cồn Cỏ (tỉnh Quảng Trị ngày nay) trong những năm đánh Mỹ được mệnh danh là "chiến hạm không chìm", là tiền đồn mắt xích quan trọng bảo vệ miền Bắc và chi viện cho miền Nam. Để giữ vững hòn đảo chưa đầy 4 km vuông này trước hàng vạn tấn bom đạn, lịch sử ghi nhận công lao của những người lính trinh sát kiên cường, trong đó nổi bật nhất là Anh hùng Thái Văn A.
Sinh năm 1942 tại vùng quê nghèo Trung Trạch, huyện Bố Trạch (Quảng Bình), Thái Văn A nhập ngũ và tình nguyện ra bảo vệ đảo Cồn Cỏ vào đầu năm 1964. Nhiệm vụ của ông là làm trinh sát, quan sát và báo kẻng phòng không. Thực tế công việc này đòi hỏi sự can trường tột độ. Giữa lúc pháo hạm địch từ biển bắn vào, máy bay cường kích từ trên trời lao xuống cắt bom trùm lên đảo, mọi người phải ẩn nấp dưới hầm hào, thì Thái Văn A lại phải leo lên chòi gác cao nhất, phơi mình giữa mưa bom bão đạn để theo dõi hướng di chuyển của địch.
Trong suốt những năm 1964 - 1965, hàng trăm lần máy bay địch ném bom hòng san phẳng đảo Cồn Cỏ. Những lúc ác liệt nhất, cột quan sát bị trúng đạn gãy nát, Thái Văn A lại trèo lên những cây bàng vuông, cây phong ba cao nhất để tiếp tục làm nhiệm vụ. Đôi mắt sắc lẹm của ông đã theo dõi chính xác từng biên đội máy bay, bình tĩnh đọc hướng bay, cự ly, độ cao để hướng dẫn pháo binh trên đảo bắn rơi nhiều máy bay Mỹ.
Có một lần, bom nổ ngay sát vị trí quan sát, đất đá và mảnh bom văng trúng người khiến ông bị thương, máu chảy đầm đìa. Đồng đội giục ông xuống hầm quân y băng bó, nhưng Thái Văn A kiên quyết từ chối: "Tôi còn đôi mắt, còn nhìn thấy địch là còn chiến đấu. Nếu tôi rời vị trí lúc này, pháo binh sẽ mất phương hướng." Ông tự xé áo rịt vết thương, tiếp tục bám trụ đài quan sát cho đến khi trận đánh kết thúc thắng lợi. Tinh thần dũng cảm, quên mình vì nhiệm vụ của người con Quảng Bình trên đảo Cồn Cỏ đã trở thành biểu tượng rực rỡ của quân đội ta. Ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và trở thành nguồn cảm hứng lớn cho các thế hệ thanh niên Việt Nam thời bấy giờ.
