Anh hùng Thái Văn A – Người chiến sĩ quan sát trên đỉnh đảo Đảo Cồn Cỏ trong chiến tranh phá hoại của Mỹ

Thái Văn A sinh năm 1942 tại xã Đức Thủy, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1963, ông nhập ngũ vào Quân đội nhân dân Việt Nam và được điều động về Trung đoàn 270, làm nhiệm vụ bảo vệ khu vực vĩ tuyến 17 tạm thời. Khi không quân và hải quân Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, ông được phân công ra Đảo Cồn Cỏ (Quảng Trị) – một hòn đảo tiền tiêu có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ vùng biển, vùng trời miền Bắc.

Tại Cồn Cỏ, Thái Văn A đảm nhiệm vị trí chiến sĩ trinh sát, quan sát trên đài đồi cao nhất của đảo. Nhiệm vụ của ông là dùng kính ngắm và ống nhòm theo dõi 24/24 giờ mọi di chuyển của máy bay, tàu chiến Mỹ từ khơi xa, xác định chính xác tọa độ, hướng đi để báo cho các khẩu đội pháo cao không và pháo bờ biển trên đảo kịp thời đánh trả đối phương.

Trong suốt những năm 1965 – 1967, Mỹ đã trút xuống đảo Cồn Cỏ hàng nghìn tấn bom đạn nhằm san phẳng tiền tiêu này. Chòi quan sát của Thái Văn A là một trong những mục tiêu bị không quân và pháo hạm đối phương tập trung bắn phá dữ dội nhất. Dù đài quan sát liên tục bị đạn pháo làm rung chuyển, nhiều lần bị hất văng và chôn vùi trong đất đá, ông vẫn kiên quyết không rời vị trí. Mỗi khi bị thương hoặc mất ngất do sóng xung kích, ông lại tỉnh dậy, tự băng bó vết thương và tiếp tục bám chặt đài quan sát.

Bằng sự kiên trì và nhãn quan chính xác, Thái Văn A đã phát hiện và báo cáo kịp thời hàng trăm lượt máy bay, tàu chiến đối phương đột nhập, giúp các lực lượng trên đảo bắn rơi nhiều máy bay và bắn cháy tàu chiến Mỹ, bảo vệ vững chắc hòn đảo tiền tiêu của Tổ quốc. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu, Thái Văn A đã được Nhà nước tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào ngày 1 tháng 1 năm 1967.