Anh hùng tiễu phỉ” Sùng Dúng Lù
Đồng chí Sùng Dúng Lù, sinh năm 1923, dân tộc Mông, quê ở xã Vần Chải, huyện Đồng Văn, tỉnh Hà Giang (nay là xã Yên Minh, tỉnh Tuyên Quang), tham gia dân quân từ năm 1947.
Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Sùng Dúng Lù đóng góp nhiều thành tích xây dựng dân quân, tiễu phỉ trừ gian, bảo vệ địa phương.
Từ năm 1959, với cương vị Xã đội trưởng xã Vần Chải, đồng chí đã đề cao tinh thần trách nhiệm, cùng cán bộ địa phương lập thành tích tốt trong xây dựng đội ngũ dân quân vững mạnh, từ 18 người phát triển lên 47 người, có chất lượng tốt, huấn luyện khá, sẵn sàng chiến đấu cao, thường xuyên hoạt động đảm bảo cho bản, xã được an toàn, góp phần củng cố an ninh, quốc phòng vùng biên giới.
Đi đầu trong thực hiện chủ trương kết hợp sản xuất với huấn luyện quân sự, đồng chí Sùng Dúng Lù động viên, khuyến khích phong trào dân quân vừa sản xuất tốt, vừa tham gia học tập chính trị, huấn luyện quân sự đầy đủ.
Tháng 11-1959, 38 tên phỉ kéo đến xã Vần Chải. Chúng giết người, cướp của rồi đóng lại trong xã, tuyên truyền nói xấu chế độ, xuyên tạc chính sách của Đảng và Chính phủ. Nhiều gia đình sợ hãi bỏ chạy vào rừng, chính quyền xã bị bọn phỉ khống chế.
Trước tình hình đó, đồng chí Sùng Dúng Lù chỉ huy một số dân quân kiên quyết ở lại bám dân, theo dõi hoạt động của phỉ, rồi bí mật lên huyện báo cáo và dẫn đường đưa bộ đội về phối hợp với dân quân diệt phỉ. Sau đó, đồng chí vào rừng vận động đưa các gia đình trở về bản làm ăn.
