Anh hùng tình báo Lâm Thị Phấn – Người đẹp Tây Đô từng làm dâu nhà Công tử Bạc Liêu.
Anh hùng LLVTND Lâm Thị Phấn (1918–2010), bí danh Thanh Phong, là nữ thiếu tá tình báo nổi tiếng của cách mạng Việt Nam và cũng là nguyên mẫu của hình tượng “Người đẹp Tây Đô”. Cuộc đời bà là câu chuyện đặc biệt về nhan sắc, trí tuệ và lòng yêu nước giữa những năm tháng chiến tranh khốc liệt. Sinh ra trong một gia đình trí thức yêu nước tại Cần Thơ, bà sớm nổi tiếng học giỏi và xinh đẹp. Năm 15 tuổi, bà đỗ tú tài — điều rất hiếm đối với phụ nữ Nam Bộ thời bấy giờ. Với vẻ đẹp nổi bật, bà từng được xem là hoa khôi Trường Taberd Cần Thơ.
Năm 17 tuổi, bà kết hôn với Phan Tấn Dĩnh — con trai trưởng của gia đình đại điền chủ nổi tiếng Bạc Liêu và là cháu của Công tử Bạc Liêu Trần Trinh Huy. Tuy nhiên, cuộc sống giàu sang không giữ được bước chân người phụ nữ yêu nước. Chứng kiến cảnh đời cơ cực và sự áp bức của thực dân, bà quyết định rời bỏ cuộc sống nhung lụa để tham gia cách mạng.
Từ năm 1950, bà trở thành cán bộ tình báo hoạt động bí mật tại miền Tây Nam Bộ. Với trí tuệ sắc sảo, khả năng giao tiếp bằng tiếng Pháp và bản lĩnh kiên cường, bà nhiều lần thâm nhập sâu vào bộ máy đối phương để thu thập tin tức quan trọng cho cách mạng.
Trong quá trình hoạt động, bà xây dựng được nhiều cơ sở tình báo giá trị, trực tiếp tham gia vận chuyển tài liệu, vũ khí và hỗ trợ lực lượng kháng chiến. Đối phương từng gọi bà là “Thần vệ nữ phương Đông” vì sự thông minh, gan dạ và bí ẩn.
Sau Hiệp định Genevé 1954, bà tập kết ra Bắc rồi được cử sang Liên Xô đào tạo nghiệp vụ tình báo. Đến năm 1962, bà trở lại miền Nam tiếp tục hoạt động bí mật trong lòng chính quyền Sài Gòn, góp phần quan trọng vào công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Sau ngày đất nước thống nhất, bà công tác tại Quân khu 9 và nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Năm 2010, bà qua đời ở tuổi 92, để lại hình ảnh đẹp về một nữ chiến sĩ tình báo tài năng, bản lĩnh và giàu lòng yêu nước.
