Anh hùng Tô Vĩnh Diện (1924–1954)

TIỂU SỬ ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN

Anh hùng Tô Vĩnh Diện (1924–1954) sinh tại Thanh Hóa. Ông là Tiểu đội trưởng pháo cao xạ, nổi tiếng với hành động lấy thân mình chèn bánh pháo cao xạ 37mm trong Chiến dịch Điện Biên Phủ, hy sinh ngày 01/02/1954. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

1. Tuổi thơ và xuất thân Tô Vĩnh Diện sinh ra trong một gia đình bần nông tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống (nay là huyện Triệu Sơn), tỉnh Thanh Hóa. Vì hoàn cảnh gia đình quá nghèo khó, từ năm lên 8 tuổi, ông đã phải đi ở đợ cho địa chủ suốt 12 năm và chịu nhiều cảnh áp bức.

2. Quá trình tham gia kháng chiến Năm 1949, ông xung phong nhập ngũ. Với ý chí kiên định và tinh thần dũng cảm, ông được giao giữ chức vụ Tiểu đội trưởng thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367 (Trung đoàn Pháo cao xạ đầu tiên của quân đội ta). Ông đã tích cực tham gia huấn luyện và lập nhiều thành tích.

3. Sự kiện lịch sử "Lấy thân mình chèn pháo" Cuối năm 1953, đơn vị của ông được giao nhiệm vụ kéo pháo lên Điện Biên Phủ. Việc đưa những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các con dốc dựng đứng vô cùng hiểm trở.
Đêm ngày 01/02/1954, khi kéo pháo qua dốc Chuối, dây tời bất ngờ bị đứt, pháo lao dốc mất kiểm soát. Trong tình thế ngàn cân treo sợi tóc, ông Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm hô lớn: "Thà hy sinh, quyết bảo vệ pháo", sau đó lao lên phía trước, lấy toàn bộ cơ thể mình chèn vào bánh pháo để ghìm giữ, ngăn không cho khẩu pháo rơi xuống vực sâu. Hành động dũng cảm này đã cứu được khẩu pháo, nhưng ông đã anh dũng hy sinh.

4. Vinh danh và Di sản Sự hy sinh của anh hùng Tô Vĩnh Diện là biểu tượng ngời sáng của tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Ngày 07/05/1955, ông được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân cùng Huân chương Quân công hạng Nhì và Huân chương Chiến công hạng Nhất. Khẩu pháo cao xạ 37mm mang số hiệu 510681 gắn liền với câu chuyện lịch sử của ông hiện đang được trưng bày tại Bảo tàng Phòng không - Không quân.