ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN
Nguyễn Thị Phương Anh

Tuổi thơ cơ cực và khát vọng tự do Tô Vĩnh Diện sinh năm 1924 tại xã Nông Trường, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, trong một gia đình bần nông. Tuổi thơ của anh là những chuỗi ngày đẫm nước mắt và cay đắng. Khi mới 8 tuổi – cái tuổi lẽ ra phải được sống trong vòng tay yêu thương của cha mẹ, anh đã phải cắn răng đi làm lẽ, ở đợ cho địa chủ. Suốt 12 năm ròng rã nếm mật nằm gai, chịu đựng muôn vàn áp bức và bất công, ngọn lửa căm phẫn và khát vọng tự do đã bùng cháy mãnh liệt trong lòng người thanh niên nghèo. Năm 1946, khi tiếng gọi non sông cất lên, anh tham gia lực lượng dân quân ở địa phương. Đến năm 1949, anh chính thức xung phong lên đường nhập ngũ, mang theo nhiệt huyết tuổi trẻ cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Người tiểu đội trưởng tận tụy trên đường kéo pháo Vào tháng 5 năm 1953, trước yêu cầu chuẩn bị cho những trận đánh lớn có tính chất quyết định, quân đội ta thành lập các đơn vị pháo cao xạ. Tô Vĩnh Diện được cấp trên tin tưởng giao phó trọng trách Tiểu đội trưởng. Trong cuộc hành quân lịch sử dài hơn 1.000km tiến về điểm tập kết cho chiến dịch Điện Biên Phủ, anh luôn là điểm tựa tinh thần vững chắc của toàn đội. Không nề hà gian khó, người tiểu đội trưởng ấy luôn giành lấy những phần việc nặng nhọc nhất, tận tình giúp đỡ và động viên anh em. Trước những cung đường hiểm trở, anh cẩn mẫn tự mình đi kiểm tra từng đoạn dây kéo pháo, xem xét kĩ lưỡng từng khúc cua, con dốc để dặn dò đồng đội, quyết tâm không để bất kỳ sự cố bất ngờ nào xảy ra.
Lấy thân chèn pháo - Tượng đài bất tử giữa non cao Trải qua 5 đêm ròng rã kéo pháo, đơn vị tiến đến dốc Chuối – một đoạn đường hẹp, cong vút và vô cùng trắc trở. Đối mặt với hiểm nguy, Tô Vĩnh Diện cùng đồng chí Lê Văn Chi đã dũng cảm xung phong trực tiếp cầm càng lái pháo. Khi cỗ pháo khổng lồ đang nhích từng bước thì sự cố kinh hoàng ập đến: dây tời đứt phựt. Pháo mất đà, lao sầm sập xuống dốc. Trong phút giây ngàn cân treo sợi tóc, anh vẫn giữ được sự bình tĩnh phi thường, cố ghìm càng cho pháo đi thẳng đường. Giữa lằn ranh sinh tử mỏng manh, tiếng hô vang vọng núi rừng của người tiểu đội trưởng cất lên: "Thà hy sinh quyết bảo vệ pháo!". Ngay lập tức, anh buông tay lái, dũng cảm lao lên phía trước, dùng chính tấm thân máu thịt của mình chèn chặt vào bánh pháo. Cỗ máy chiến tranh khựng lại, đồng đội kịp thời lao tới ghìm giữ an toàn, nhưng người anh hùng đã vĩnh viễn nằm lại giữa đại ngàn Tây Bắc.
Bản hùng ca vang mãi Sự hy sinh lẫm liệt của chàng Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37 ly (thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367) đã trở thành ngọn lửa thổi bùng ý chí chiến đấu, cổ vũ mạnh mẽ toàn đơn vị vượt qua mọi gian lao, bước vào trận đánh và giành thắng lợi huy hoàng. Ghi nhận công lao to lớn ấy, anh đã được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Vào ngày 7/5/1955, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã truy tặng Tô Vĩnh Diện Huân chương Quân công hạng Nhì cùng danh hiệu cao quý: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tấm gương của anh đã hóa thành ánh sao sáng ngời, sống mãi cùng trang sử vàng Điện Biên.



