anh hùng Tô Vĩnh Diện

Hoàn cảnh: Xuất thân từ một gia đình nông dân nghèo, từ năm 8 tuổi anh đã phải đi ở cho địa chủ và chịu nhiều cực khổ suốt 12 năm.

Nhập ngũ: Tham gia dân quân từ năm 1946, xung phong vào bộ đội chủ lực năm 1949. Đến tháng 5/1953, anh được điều làm Tiểu đội trưởng pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367

Hành động anh hùng "Lấy thân cứu pháo"Trong quá trình chuẩn bị cho chiến dịch Điện Biên Phủ, việc đưa những khẩu pháo cao xạ nặng hơn 2 tấn vượt qua các dãy núi cao đèo thẳm vô cùng gian khổ và nguy hiểm. Sau khi có lệnh chuyển phương châm từ "đánh nhanh thắng nhanh" sang "đánh chắc tiến chắc", đơn vị của anh phải kéo pháo ngược trở ra.Bối cảnh khẩn cấp: Đêm ngày 1/2/1954, trên đường kéo pháo ra qua khu vực dốc Chuối (một con dốc hẹp có độ nghiêng lên tới 70 độ, bên cạnh là vực sâu), dây tời kéo pháo bất ngờ bị đứt.Sự hy sinh anh dũng: Khẩu pháo lao nhanh xuống dốc, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm buông càng lái, lao người vào chèn lưng và thân mình vào bánh pháo. Hành động xả thân của anh đã làm giảm tốc độ lăn của pháo, tạo cơ hội cho đồng đội kịp thời chặn khẩu pháo lại ngay bên bờ vực thẳm.Lời nói cuối cùng: Khi được đồng đội bế lên, dù bị thương rất nặng, anh vẫn chỉ kịp hỏi một câu nghẹn ngào: "Pháo có việc gì không?" trước khi trút hơi thở cuối cùng ở tuổi 30.Tôn vinh và Di sảnKhen thưởng: Ngay tại mặt trận, anh được truy tặng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Ngày 7/5/1956, anh chính thức được Đảng và Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhì.Bảo vật Quốc gia: Khẩu pháo cao xạ 37mm mang số hiệu 510681 mà anh cứu sống hiện được công nhận là Bảo vật quốc gia và được trang trọng lưu giữ tại Bảo tàng Phòng không - Không quân