ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN – "LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO"

ANH HÙNG TÔ VĨNH DIỆN – "LẤY THÂN MÌNH CHÈN PHÁO"

I. THÂN THẾ VÀ BỐI CẢNH

Anh hùng Tô Vĩnh Diện (1924 – 1954), quê ở xã Nông Trường, huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ông tham gia lực lượng du kích địa phương và gia nhập Quân đội Nhân dân Việt Nam năm 1950. Khi chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ, ông được cất nhắc làm Khẩu đội trưởng khẩu pháo cao xạ 37mm thuộc Đại đội 827, Tiểu đoàn 394, Trung đoàn 367.

II. CÂU CHUYỆN LỊCH SỬ: KÉO PHÁO VÀO RA TẠI LẬP PHƯƠNG ĐIỆN BIÊN PHỦ

Đầu năm 1954, để chuẩn bị cho trận đánh quyết định tại Điện Biên Phủ, bộ đội ta phải kéo những khẩu pháo nặng hàng tấn qua các con đèo cao vút, vực sâu thăm thẳm bằng sức người thuần túy.

Sau khi phương án tác chiến thay đổi từ "Đánh nhanh thắng nhanh" sang "Đánh chắc tiến chắc", các đơn vị lại nhận lệnh kéo pháo ra. Việc kéo pháo ra còn gian khổ và nguy hiểm hơn gấp nhiều lần do đường dốc bị đạn pháo địch cày xới và trời mưa tuyết trơn trượt.

Đêm ngày 1 tháng 2 năm 1954, khẩu đội của Tô Vĩnh Diện chịu trách nhiệm kéo một khẩu pháo cao xạ 37mm qua đoạn dốc Suối Chuối – một dốc cao ngất và cực kỳ nguy hiểm. Đột nhiên, dây tời bị đứt, khẩu pháo nặng hơn 2 tấn mất đà trôi nhanh xuống vực sâu. Đồng chí lái pháo bị hất văng ra.

Trong đêm tối lập lòe ánh pháo sáng, nhận thấy nếu khẩu pháo lao xuống vực thì toàn bộ khẩu đội sẽ nguy hiểm và kế hoạch tác chiến bị ảnh hưởng, Tô Vĩnh Diện đã dũng cảm lao mình vào giữa bánh pháo và vách đá, dùng chính thân thể nhỏ bé của mình để chèn giữ bánh pháo. Bánh xe pháo chèn qua người ông, khựng lại. Đồng đội kịp thời lao đến dùng chèn gỗ giữ chặt khẩu pháo an toàn. Khi được đồng đội đưa ra, lời cuối cùng của Tô Vĩnh Diện trước khi trút hơi thở cuối cùng là: "Pháo có việc gì không các đồng chí?".

III. Ý NGHĨA VÀ DI SẢN

Tấm gương hy sinh vì khí tài của Tô Vĩnh Diện đã làm lay động toàn quân. Ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân năm 1955 và trở thành biểu tượng cao đẹp của Binh chủng Pháo cao xạ Việt Nam.